Tutak Hakkında Bilgiler

Tutak, Doğu Anadolu Bölgesi’nde, Ağrı iline bağlı ilçe ve ilçe merkezi kasaba. Yüzölçümü 1.562 knr olan Tutak ilçesi kuzeyde Eleşkirt ilçesi, kuzeydoğuda Merkez ilçe, doğuda Hamur, güneyde Patnos ilçeleri, güneybatıda Muş, batıda da Erzurum illeriyle çevrilidir.

Yaklaşık 1.800-2.000 m yüksekliğindeki dalgalı düzlüklerden oluşan ilçe toprakları ilin batı kesiminde yer alır. Bu toprakların kuzey kesimini Çakmak Dağının doğu uzantıları engebelendirir. İlçe topraklarından kaynaklanan suları Murat Irmağı(*) toplar. Ormandan yoksun olan ilçede doğal bitki örtüsü step görünümündedir.

Büyük bölümü kırsal kesimde yaşayan ilçe halkı geçimini tarımdan sağlar. Başlıca ekonomik etkinlik hayvancılıktır. İlçede en çok sığır ve koyun yetiştirilir. Geleneksel olarak sürdürülen Arap atı yetiştiriciliğini özendirmek amacıyla çeşitli çalışmalar yapılmıştır. İlçede iklimin sertliği nedeniyle bitkisel üretim çeşîtlenmemiştir. Yetiştirilen başlıca bitkisel ürünler buğday ve arpa ile az miktarda nohut, mercimek, elma, kavun, karpuz ve kayısıdır.

Eski bir yerleşme alanı olan ama gerekli araştırma yapılmadığından tarihine ilişkin yeterli bilgiye rastlanmayan yöre, 19. yüzyıl sonlarında Erzurum vilayetinin Bayezid sancağına bağlı Antab kazasının sınırları içindeydi.

Murat Irmağı kıyısında kurulmuş olan kasaba, ilçenin orta kesiminde yer alır. Gelişmemiş ve küçük bir yerleşme olan kasabanın doğusundan Ağrı’yı Patnos üzerinden Bitlis ve Van’a bağlayan karayolu geçer. Tutak kasabasının il merkezi Ağrıya (eskiden Karaköse) uzaklığı 40 km’dir.

İlçenin bazı kesimlerinde tarihsel yapı kalıntılarına rastlanır. Bunların başlıcaları Atabindi ve Ocakbaşı köyleri yakınındaki mezar taşları ile İsaabat köyündeki kaya kilisesi ve ilçe merkezinin yaklaşık 20 km güneydoğusundaki Kan Kalesi’dir.

Tutak Belediyesi Cumhuriyet’ten önce kurulmuştur. Nüfus (1985) ilçe, 34.700; kasaba, 4.463.

Yorum yazın