Tarihsel Coğrafya

Tarihsel Coğrafya Nedir

tarihsel coğrafya, beşeri ve fiziki coğrafya incelemelerinde kullanılan tekniklerden yararlanarak, geçmişte belirli bir zaman ya da dönemde bir yerin ya da bölgenin coğrafyasının ya da bir yer ya da bölgede bir zaman dilimi boyunca meydana gelen coğrafi değişimin incelenmesi.

Herodotos’un İÖ 5. yüzyıldaki yazıları, özellikle Nil Deltasının nasıl oluştuğunu ele alan açıklamaları tarihsel coğrafyanın ilk örneği sayılır. Geçmişteki coğrafyaların incelenmesi anlamında tarihsel coğrafya, disiplinin kurucusu sayılan Philipp Clüver’in klasik dönem yapıtlarındaki bilgileri arazi verileriyle birleştirerek Almanya’nın tarihsel coğrafyasını yayımladığı 17. yüzyıla değin göreli olarak gelişmemiş bir inceleme alanı olarak kaldı. 19. yüzyılda tarihin kavranmasının temeli olarak coğrafya, başta İngiltere olmak üzere birçok ülkenin üniversitelerinde ele alınmaya başladı. Bu yaklaşım 20. yüzyıl başlarında yerini tarihsel olaylar üzerinde coğrafyanın etkisini incelemeye bıraktı. Ellen Churchill Semple büyük ölçüde Friedrich Ratzel’in 19. yüzyıldaki yazılarına dayanarak tarihin bu çevresel belirleyicilik yorumunu kullandı. Semple ve ABD’İi tarihçi Frederick Jackson Tur-ner’dan etkilenen Harlan H. Barrows, “ABD’nin Tarihsel Coğrafyası” başlığı altında, yıllar boyunca birçok coğrafyacı ve tarihçiyi etkileyen konu üzerine ilk üniversite derslerinden birini başlattı. Tarihsel coğrafya terimini ilk kez ortaya atan Derwent

S. Whittlesey ile Cari O. Sauer’in belirli bir bölgeyi tarihsel zaman aralıkları boyunca inceleyerek yaptığı çalışmalar, geriye dönük coğrafyanın 1930’dan başlayarak önem kazanmasını sağladı. 1950’lerde ve 1960’larda geriye dönük coğrafya, günümüz dünyasına ait niceliksel ve deneysel incelemelere ağırlık verilerek coğrafya araştırmalarının kapsamına alındı. 1970’lerde kuramsal ve niceliksel tekniklerin geçmişteki coğrafyalara uygulanmasıyla, tarihsel coğrafya ile genel anlamda coğrafya arasında bir yakınlaşma başladı. Journal of Historical Geography (1975) adlı derginin yayınlan ile İngiliz Coğrafyacılar Enstitüsü (1973) ve Amerikan Coğrafyacılar Birliği’ne (1979) bağlı araştırma gruplarının çalışmaları coğrafyada geriye dönük inceleme yaklaşımının geçerlilik kazanmasına hizmet etti.

Tarihsel coğrafya terimi yanlış olarak sık sık keşifler tarihi ya da tarihin coğrafi açıdan incelenmesi anlamında kullanılır. Aslında tarihsel coğrafya ne coğrafyanın tarihi, ne de tarihin coğrafyasıdır.

Yorum yazın