Steiermark

Steiermark

Avusturva cumhuriyetinde il; 16 384 km*; 1181000 nüf. Merkezi, Graz. İlin ekseni Niedere Tauem sıradağlarıdır; Salzkammergut’tan Enns vâdi-siyle, Graz Alpleri’nden Yukarı Mur ve Mürz vâdileriyle ayrılır. Dağlık bölgelerin genişliğine rağmen«» bazı kesimlerin sanayileşmesi sayesinde nüfus yoğundur. Yeraltı kaynakları zengindir: Graz ve Leoben bölgesindeki linyit ocakları Avusturya linyit üretiminin yüzde 65’ini sağlar: Semmering ve Enns arasmda çok zengin grafit madenleri vardır; Veitsch magnezit madenleri, Bad Aussee tuzları ve Erzberg demir madenleri de önemlidir. Erzberg’in 230 milyon ton filiz olduğu sanılan rezervi, bölgede avusturya çelik sanayiinin başlıca tesislerinin kurulmasını sağlamıştır.

• Tarih. Keltlerin (bk. TAUEISCt) ve llly-ria’lıların yerleştiği bölge Romalıların No-rique ve Pannonia eyaletlerine katıldı. Büyük akınlar sırasında boşalan bölgeye VI. yy.m sonunda Avarlann hâkimiyeti altındaki Islavlar (bk. SLOVENLER) yerleşti; yavaş yavaş Bavyera’nm vesayetini (VIII. yy.) kabul eden Steiermark 788’de Char-lemagne’ın kurduğu Kärnten marklığının bir parçası haline geldi. Bavyera’dan ayrılan ve düklük olan (976) Carinthia’da bir marklıklar bölgesi oldu; bu marklıklar 1050’den sonra bağımsızlıklarını kazandılar ve Steyr ailesi tarafından XI. ve XII. yy.da birleştirildiler; ailenin malikânesi bölgeye adını verdi. Bölge bağımsız Bavyera düklüğü haline getirildi ve dük Otokar IV’e verildi (1180). Miras yoluyle Avusturya Babenberglerine geçen (1192) Steiermark, bu hanedan sönünce (1246) Bohemya kralı Otokar II tarafından fethedildi. Rudolf I’in Bohemya kralını yenmesinden (1278) sonra Habsburglarm olan Steiermark düklüğü, birçok defa hanedanın ikinci dereceden kollarına verildi. VIII. yy.da Bavyera’da gelişmeğe devam eden germen kolonileştirmesi sonunda Slovenler küçük bir azınlık haline geldi. XII. yy.dan beri işletilen demir madenleri önemli bir metalürji sanayiinin kurulmasını sağladı. 1480’de türk akmlarıyle yıkılan Steier-mark’ta Reform dinî bir buhrana yol açtı; çoğunlukta olan protestanlar din hürriyetini kazandılar. Dük Charles (1564-1596) 1572’de cizvitlere başvurdu ve oğlu Ferdinand (sonradan imparator Ferdinand II) önce burjuvaziye, sonra da soylulara (1629) Katolikliği zorla tekrar kabul ettirdi; Fer-dinand’ın Mathias’ın yerine geçmesinden (1619) sonra Avusturya’nın kaderini paylaşan Steieımark’m sloven idare bölümleri (Aşağı Steiermark) Saint Germain antlaş-masıyle elden çıktı ve Yugoslavya’ya verildi (1919).

Yorum yazın