Roussillon

ROUSSİLLON, Fransa’da eski il (adını Ruscino’dan alır). Eskiçağda Perpignan’-dan önce ülkenin başkentiydi. Roussillon’un sınırları bugünkü Pyrenées-Orientales i-dare bölgesinin sınırlarına uyar. Yalnız Py-renées-Orientales’de yer alan Sournia, La-tourde-France ve Saint-Paul komünlerini kapsamaz.

Coğrafya

Puymorens boğazıyle deniz arasında yer alan Rousillon ili, batıda ve güneybatıda Pireneler eksen bölgesindeki son büyük dorukların (Carlitte ve Canigou) uzantıları o-lan Alberes’i, büyük kütlelerin (Capcir, Cer-dagne) eteğindeki çöküntü havzalarını ve Têt ile Tech ırmaklarının izlediği kenarları dik vâdileri (Confient, Vallespir) kapsıyordu. Doğuda, Roussillon ovası veya asıl Ro-ussillon, kuzeybatıda Corbières ile sınırlıydı ve Ispanya’daki Ampurdan ile bakışımlı bir konumu vardı. Ampurdan gibi, Pirene sıradağlarının son kıvrımlanmaları sırasında çöküntülerden oluşmuştur; çöküntüler, komşu dağlardan gelen döküntüler ve Akdeniz’in katkılarıyle dolmuştur. Üç kısma ayrılır: çevrede, başlıca uzantısı Têt ile Tech arasında yer alan bir tepeler ve eski alüvyon taraçalan bölgesi; ortada Agly, Têt ve Tech’in alüvyon ovalarından oluşan bir bölge; ince bir kıyı şeridi gerisindeki gölleriyle dolu (Salanque) bataklık ova. Bu kısımların her birinde, tramontana’nın etkisiyle sıcaklığı ve kuraklığı (Perpignan’da yılda 554 mm su) daha da artan akdeniz ikliminin gerekleri, toprakların değerlendirilme şartlarını tayin eder: XIX. yy.dan sonra, eski taraçâ-ların kurak ve çakıllı topraklarında (asp-res) ve Albères boyunca uzanan tepelerde bağcılık, eski geleneksel tahıl tarımını ortadan kaldırmıştır. Bu üretim, özellikle topraklarını kendileri işleyen küçük mülk sahiplerince elde edilir ve çok çeşitlidir (meşhur şaraplar). Bağcılık, Narbonne-Perpignan demiryolunun döşenmesine bağlı olarak gelişmiştir ve Thuir. Banyuls, Saint-Estève merkezlerinin başlıca faaliyetidir. Bununla birlikte, ova kenarında meyve ağaçları (Ce-ret’den sonra kayısı, şeftali, kiraz ağaçları) yetiştiriciliği gelişmektedir. Alüvyonlu ova, çitler ve kanallarla örülü sulanan bir arazidir (regatiu). Bu bölgede sulama eskidir; Ortaçağdan beri Thuir ve Perpignan çevresinde gerçek huertâlar («horta»lar) kuruldu ve sulanan topraklar ırmaklar boyunca ve kanallar (Rivesaltes, Claira, Albères kanalları) yardımıyle genellikle aspre sayılan topraklara kadar uzatıldı. XIX. yy.dan sonra bu topraklarda devamlı tarım yapılmağa başlandı (buğdayın yerine fasulye, darı, patates ve keten); yavaş yavaş pazar yerleri ve ulaşımın düzenlenmesiyle başlıca merkezler (Perpignan ve pazar-garı; Elne, Prades, Céret) çevresinde sebze ve meyve tarımı gelişti. Burada sebze ve meyve tarımı (şeftali, kayısı, turfanda patates, yeşil salata, üzüm) çok yaygındır.

La Salanque’in akaçlanan ve temizlenen kısımları da tarımda ileridir; büyük ölçüde üretim yapan ve Lanquedoc’takilere benzeyen bağlar, çayırlar veya sebze bostanları. En tuzlu ve en alçak kısımlar (kısmen tuzu giderilmektedir), yosunlar, kamışlar ve sazlarla örtülüdür (av hayvanlarının barınağı); böyle bir kıyıda balıkçılık gelişmemiştir; yalnız deniz içinde kaybolan Albères kayalıklarında liman haline getirmeğe elverişli mahfuz yerler vardır. Kuzey Afrika’ya giden yolcu gemilerinin hatbaşı olan Port-V°ndıes dışında bölgenin limanları balıkçı limanlarıdır.

Bölge, hem tarım (sebze ve meyve tarımı),
hem de turizm bakımından gelişmektedir. Daha eskiden beri akdeniz iklimli bölgesi turist çekerdi (ılıca içmeler; Font-Romeu, Amélie-les-Bains tedavi merkezleri); üstelik bugün amatör dağcılar ve kayakçılarla (Font -Romeu, Vernet-les-Bains), Côte d’Azur’ün kalabalık kumsallarından daha tenha yerler arayan turistler de buraya akın eder. (L)

Yorum yazın