Rhône Nehri

RHÔNE (LE),

İsviçre ve Fransa’da ırmak; Rhône buzulu*nda doğar, Marsilya’nın batısında geniş bir delta ile Akdeniz’e dökülür; 812 km (290 km’si İsviçre’de).

• Irmağın çığırı ve rejimi. Yukarı Rhône, çevre buzullarından çıkan suları (Aletsch ve Fiesch) akaçlayarak Valais’yi aşar, önce güneybatıya yönelen çığırı, Morcles tepesinde kuzeybatıya döner. Cenevre gölüne kadar (göle 371 m yükseltide girer) Rhô-ne’un rejimi buzul rejimidir (yazın yüksek, kışın alçak sular). Sularının fazlasını boşalttığı Cenevre gölünden sonra, Arve’yi a-lır ve Fransa’ya girer. Klüzlerle (Bellegarde) aştığı Jüra sıradağlarının kenarında güneye doğru akar, Fier’in sularını ve Bourget gölünden çıkan suları alır, kuzeybatıya yönelir, Crémieu adasının çevresini dolaşır ve
Ain’i aldıktan sonra Lyon’a ulaşır. Lyon’da Masif Central kenarında akan ırmak, güneye yönelir ve denize kadar Pliyosende dolmuş eski bir körfezi takip eder. Saô-ne’un kışın taşıdığı sular Rhöne’un rejimini büyük ölçüde değiştirir, debileri düzenler ve bir sonbahar minimumuna yol açar (Givors’da ortalama debi 1 060 ma/ saniye, maksimum debi 1 230 m3/sani-ye, minimum debi 780 m3/saniyedir). Irmak batıda Lyonnais ve Viverais dağları, doğuda Aşağı Dauphiné ve Güney ön Alpler’in batı kütleleri arasında akar. Isère ve Dröme’u, sonra Ardèche, Gard ve Durance’ı alır. Aşağı çığırı Gard ve Vaucluse ovalarını aşar. Rhône, Arles’ın 3 km yukarısında Camargue’ı sınırlayan iki kola bölünür: batıda Batı Rhône veya Küçük Rhône, doğuda suların yüzde 85’ini alan Büyük Rhône: Isère, Durance, Ardèche ve Gard’m taşıdığı alüvyonların meydana getirdiği deltası, özellikle doğuya doğru büyümekte ve Rhöne’un iki kolu arasındaki kıyı gölleriyle kıyı şeritleri giderek dolmaktadır.

• İktisadî rolü. Eskiden çok canlı olan ırmak ulaşımı, demiryolu ve karayollarının rekabetinden büyük zarar gördü. Üstelik ırmağın aştığı bölgeler de İktisadî bakımdan çok önemli değildir. Rhöne’un başlıca önemi elektrik üretimindedir; aşağı çığırının suları birçok sulama kanalını besler. İsviçre’deki önemli hidroelektrik santralların toplam üretim potansiyeli 3 000 milyon kW/ saattir.

— Leng. Rhône lehçesi, Rhöne’un her iki kıyısında konuşuan provence lehçesi.

Etiketler:

Yorum yazın