Rheinland-Pfalz

Rheinland-Pfalz

Federal Alman cumhuriyetinde eyalet; Belçika, Lüksemburg ve Fransa ile sınırdaştır; hemen ta-mamıyle Ren’in sol kıvısında uzanır; 19 837 km2 3 640100 nüf. (1990)Merkezi. Mainz. Eyalet Prusya’dan (Rheinland Prusyası, Hessen-Nassau), Hessen’den ve Bavyera’-dan (Rheinland – Pfalz) alınan toprakları kapsar. Çeşitli coğrafî birimlerden meydana gelen bir tarım bölgesidir.

Eyaletin büyük kısmı şistli Ren kütlesinde ve Ardenne’in doğu ucunda (Eifel) u-zanır. Yaylalarda tarım çok verimli değildir; kır hayatında eski kömün gelenekleri devam eder; ama hayvancılık günden güne besin tarımının yerini almaktadır. Bölgede ağır basan küçük mülkiyet buhran geçirmekte ve halk göçmektedir. Mo-selle ve Ren vâdilerinin yamaçları Almanya’nın en meşhur üzüm bağlarıyle örtülüdür- Bu kesimde toprağın parçalanması ve nüfus yoğunluğu, modernleştirme hareketini engellemekte ve halkın göç etmesine yol açmaktadır. Şistli Ren kütlesinin güneydoğusunda karmaşık engebeli, daha alçak bir bölge uzanır; burada birbirini izleyen kumtaşlı yaylaları ve volkanik engebeleri (birinci zaman porfirleri), akarsular boğazlarla aşar. Bu kesim Birinci zamanın sonunda çökmüş ve tortullarla dolmuş bir alandır; Ekseni Lahn ve Nahe’-den geçer; kuzeydoğuya doğru Saar kömür havzasının uzantısı olan bu bölge, küçük mülkiyetin ağır bastığı bir besin tarımı bölgesidir. Küçük mahallî şehirlerdeki birkaç atelye kır halkını çeker: Wolfstein’-da dokumacılık, Bad Kreuznach’ta makine yapımı, deri işçiliği ve optik. Güneydoğuya doğru kumtaşlı Vosges dağlarının devamı olan Hardt, fay sarplıklarıyle Ren hendeğine hâkim olan senklinal bir çanaktır; burada üçüncü zaman kumtaşları, West-rich’teyse Muschelkalk kalkerleri birikmiştir. Yükseltisi 500-600 m olan bu kum-taşlı yaylaların en yüksek noktası Kal-mit’tir (683 m). Yükseklik ve toprağın verimsizliği tarımı güçleştirir: Hardt her şeyden önce büyük bir kozalaklılar ve gürgen ormanıdır. XIX. yy.da birçok kişi Amerika’ya göçmüş, bölgedeki işçi bolluğu özellikle Pirmasens ve Kaiserslautern dolaylarında sanayinin gelişmesine yol açmıştır (dokumacılık, ayakkabı ve makine yapımı, saatçilik).

Worms’tan Fransa sınırına kadar uzanan Orta% Ren hendeği ve Mainz havzası birer verimli tarım bölgeleridir. Çağımıza kadar devam eden çökme hareketi büyük ölçüde alüvyon birikmesine yol açmıştır. Ren’in getirdiği Alp çakılları ve Hardt’tan inen akarsuların koniler halinde yaydığı kumlar, birbirine karışarak çeşitli topraklar meydana getirir. Birçok taraçayı kaplayan lös-lerde çok küçük uzun parseller halinde bol ürün alınır. Kurumuş akarsu yatakları ve mendereslerin aştığı nemli çöküntüler, ba-taklıklı ormanlar ve çayırlıklar kaplıdır. Kumlu koniler çam ormanlarıyle kaplıdır. Hardt’ın kenarındaki bağlarla örtülü kuşağın nüfusu çok yoğundur.
Mainz havzası Ren’in yukarısında elli metre kadar yükselmiş olan oligosen ve miyosen kalkerlerinden meydana gelir; bunlar girintili çıkıntılı alçak bir yayladır. Lös örtüsü sayesinde bölge, zengin bir tarım kesimidir. Ren’in Fay sarplıklarından oluşan bu yaylaların kenarını aştığı yerde, geniş üzüm bağları uzanır (Oppenheim). Ren’in Pfalz kıyısında yalnız iki büyük şehir vardır: Mannheimern karşısında Ludwigshafen (kimya fabrikaları) ve bugün sanayileşmiş eski bir şehir olan Mainz (çimento fabrikası, kimya ve makine sanayii). Ortaçağın meşhur şehirleri, Speyer, Worms, Landau, büyük modern değişikliklere uğramamış ve gerilemiştir; bu şehirler, daha canlı olan Hessen ve Baden kıyısındaki şehirlerle çelişir.

Yorum yazın