Ren Nehri

Ren Nehri

Avrupa’nın kuzeybatısında ırmak. İsviçre Alpleri’nden doğan Ren, 1 325 km aktıktan sonra Kuzey denizine dökülür.

Yukarı Ren Graubünden Alpleri’nde, Sankt-Gotthard kütlesinde 2 341 m yükseklikteki Torna gölünün sularını toplayan Ön Ren’le (Vorderrhein), Adula kütlesinde 2 216 m yükseklikte Rheinvvaldhorn buzulundan kaynaklanan Arka Ren’in (Hinterrhein■) birleşmesinden doğar; iki akârsü Reichenau’da birbirlerine karışırlar. Ren, kuzeye doğru akarken sol yanından İli ırmağını alır, Konstanz ya da Bodensee gölüne dökülür. 395 m yükseklikteki bu göl, ırmak için bir düzenleyici ve durulma havuzu işlevini görür. Batıda gölden çıkan ırmak özellikle 25 m’lik ani bir çağlayanla bir jü-ra devri kalkeri engelini aştığı Sehaff-haussen’e ve Basel’e kadar güçlü bir eğimi sürdürür; daha sonra güneyde Mittelland’m tepeleriyle jüra sıradağlarının arasında ve kuzeyde Karaor-man’ın güney kıyısında akar; başlıca kolu, Bern Alpleri’ni akaçlayan Aar’ dır. Bu kesimde suların kışın karlar donduğunda alçalmasıyla ve ilkbaharda karlar ve buzullar eridiğinde kabarmasıyla nitelenen kar-buzul rejimi izler.

Basel’de, 277 m yükseklikte Orta Ren başlar, ırmağın çığırı birdenbire kuzeye doğru kıvrılır ve batıda Vosges’ lar ve Hardt, doğuda Karaorman ve Odenvvald arasında uzanan çöküntü ovasını sular; bu çöküntü ovasında soldan İli, sağdan Neckar ve Mam atı iı kollarını alır. Mainz’in aşağısında artık 82 m’ye alçalan Ren, Taunui kütlesi boyunca akar, sonra Bingen de Nahe’yi alarak şistli Ren kütlesi ne girer, burada kendine “Kahramanlık gediği” denen bir geçiş yolu oluşturmuştur’ Bu geçitte sağdan Mosel-le’i, soldan Koblenz’i alır. Bonn’da, 42 m yükseklikte geçitten çıkar, Kölr havzasına girer, burada sağ kıyısından Sieg, VVupper, Ruhr ve Lippe ırmaklarını alır.

Soğuk mevsimde havzanın bu kesimine boşalan, okyanustan kaynaklanan yağmurlar, yukarı çığırın kış mevsimindeki su eksikliğini karşılar; bu nedenle, ırmağın rejimi burada bütün yıl düzenlidir.

Lippe ile birleştiği yerin aşağısında, Aşağı Ren bir ova ırmağına dönüşür, rejimi de değişir: Sular, okyanustan gelen yağışların etkisiyle, kışın en yüksek düzeyindedir.

Hollanda topraklarına ulaşan ırmak Kuzey denizine dökülen, güneydeki Waal ardında Merwe-de ile kuzeyde Lek ve kuzeybatıda İj-selmeer’i besleyen İjsel olmak üzere üç önemli kolunun katettiği geniş bir deltayla son bulur.

Geçmişte, Almanya’yı fetheden ve Hıristiyanlığı yayan “asker ve rahiplerin yolu” olan Ren, her zaman için bir engelden çok bir ulaşım yolu sayılmış, birçok istilacının aştığı bu ırmağın gücü ve işlevi Ortaçağ’dan bu yana Almanlar tarafmdan efsanelerde yüceltilmiştir.

Ren ırmağı Batı Avrupa’nın ilk dolaşım yolu olmuştur; gerçekten de Ren
vadisi Batı Avrupa’nın en etkin bölgelerini sular, ama özellikle, Ren ekseninin güney uzantıları olan Sankt-Gotthard çizgisi ve Rodan yarığı üstünden Akdeniz’i Kuzey denizine bağlar. Bununla birlikte,Ren’in ulaşım yolu olarak kullanılabilmesi için yatağının düzenlenmesi gerekmiştir. Özellikle XIX. yy’da su baskınlarını önlemek amacıyla, bir dizi koruyucu bent kurulmuştur; aynı zamanda, mendereslerle kesilerek suların akışı düzene sokulmuş, değişik yöntemlerden yararlanarak yatağın düzenlenmesine çalışılmıştır.

Basel, Ren’in son durağıdır, ama yolun teknik olanaklarla Konstanz gölüne kadar uzatılması da düşünülmektedir.

Uluslararası bir nitelik taşıyan Ren üstündeki ulaşım, merkezi Stras-bourg’daki bir komisyon tarafından düzenlenir. Çeşitli gemilerden
oluşan gerçek bir filo Kuzey denizi li inanlarından dışalımı yapılmış akar yakıtların ve minerallerin, Ruhr hav zası taşkömürünün, Köln bölges linyitinin aşağı kesime doğru; söz kc nusu yerlerin kömürünün, inşaat mal zemelerinin, Ruhr ve Lorraine’in de mir ve çeliğinin, Alsace’ın potasının Basel ve Ludvvigshafen’in kimyasa gübrelerinin de yukarı kesime doğrı taşınmasını sağlar. Bu trafik, Ren’ Tuna’ya, Rhöne’a, Marn’a, Meuse vı Elbe’ye bağlayan kanallara dağılmış tır. Kanallara ayrılmış olan Mosel Ren’i en yararlı biçimde tamamlar vı onunla birlikte, Lorraine ile Ruhr hav zalan arasında önemli bir bağ oluş turur. Ren’deki ulaşımın Rotterdam Anvers ve Amsterdam’ın etkinlikle rinde de büyük bir payı vardır, bı önemli deniz limanları Ren’in Avrupı ırmağı olarak oynadığı vazgeçilme: rolü daha da artırırlar:

Yorum yazın