Okyanusya Ülkeleri

Okyanusya Ülkeleri

Büyük okyanusta yer alan Avustralya, Yeni Zelanda Yeni Gine ile Büyük okyanusun güneydoğusundaki adaların hepsine birden Okyanusya adı verilir. Binlerce yıl önce eski Yunanistan’da, Afrika’nın güneydoğu kesimlerinde keşfedilmemiş toprakların olduğu söylenirdi. Ancak Aristoteles ve Ptolemi’nin de savunduğu bu görüş kimse tarafından kabul edilmiyordu. Bu iki Yunanlı bilginin söyledikleri ancak 1606 yılında doğrulandı. Luisdes Torres adındaki bir İspanyol gezgini, Afrika’nın güneydoğusuna doğru yelken açtı ve Hint okyanusunun güneyindeki, bugün Okyanusya adı verilen önemli toprakları buldu. Okyanusya’da çok değişik iklim özellikleri görülür. Okyanusya’nın bir bölümü Ekvatorun üzerindedir ve çok sıcak olur. Diğer bir bölümü Antarktik’e yakındır ve oldukça soğuk bir iklim kuşağındadır. Okyanusya’da hem geniş çöllere hem de doruklarında sürekli kar bulunan dağlara rastlanır.
Avustralya Dünyanın en büyük adasıdır. Yüzölçümü Amerika Birleşik Devletlerinin yüzölçümüne yakındır. Dünyanın en küçük kıtasını oluşturur. Kuzeydoğu kıyısında uzunluğu 15 000 km.’ ye varan mercan kayaları vardır. Adalarda çeşitli tropikal bitkiler yetişir.
Avustralya’nın yaklaşık olarak yarısı tropikal iklim kuşağı üzerindedir. Adanın iç kesimleri çok sıcak ve kuraktır. Buraları bitkilerin yetişmesi için gereken ölçüde yağmur almaz. Avustralya’da geniş alanlara yayılmış çöller vardır. Bu çöllerde ancak kaktüs türünde çeşitli dikenli bitkiler yetişir. Avustralya’nın batısında Dünyanın en büyük çöllerinden biri yer alır. Bu bölgeye yıl boyunca yağan yağmurların tutarı bir kahve fincanını bile doldurmaz.
Bölgenin bu denli kurak olmasının nedeni kıyıların sıradağlarla kaplı olmasındandır. Dağlar kuzeyde Cape York’dan, güneyde Melburn’a kadar uzanır ve denizden gelen nemli rüzgârların iç kesimlere yağmur taşımasını engeller. Kıyılarda ve denize yakın ovalarda sulak, verimli topraklar vardır. Avustralya’nın kıyı şeridi çok verimlidir. Bu topraklarda tahıl ve meyve yetiştiği gibi hayvancılık da yapılır. Daha iç kesimlerde kalan ovalarda koyunculuk gelişmiştir.
Koyun çiftliklerine istasyon denir. Bu istasyonların bazıları binlerce km. kare genişliğindedir. Avustralya’nın sulak toprakları kıyı şeridine rastladığı için kıtanın en büyük tarım ve sanayi bölgeleri ile en kalabalık yerleşme merkezleri bu şerit üzerindedir. Diğer bölgelerde ise tarım için gereken su, toprağın derinliklerine kazılan kuyulardan pompalarla elde edilir. Kıtanın iç kesimlerinin su gereksinmesini karşılamak için güneydoğu Avustralya’daki ırmakların üzerinde barajlar yapılmıştır. Victoria ve New South YValles üzerindeki barajlar çok büyüktür. Yağmurlu mevsimlerde barajlarda toplanan sularla binlerce kilometre karelik arazi sulanabilir.
Victoria ve New South Walles üzerinde kurulan barajlardaki su basıncından elektrik üretiminde yararlanılması için hidroelektrik istasyonları kurulmuştur. Böylece ırmak boyundaki kent ve köylerin elektrik gereksinmesi bu hidroelektrik merkezlerinden karşılanır.

Avustralya’da yüncülük, tahıl üretimi, meyvecilik ve hayvancılık yapılır. Ülkenin temel gelir kaynakları bunlardır. Avustralya zengin mader yataklarına sahiptir. Bunlar arasında madenkömürü, bakır, altın, demir, nikel, kalay, uranyum çinko ve kurşun yatakları vardır. Bu bölgede çı karılan boksit, alüminyum yapımında, tungster metali ise çelik yapımında kullanılır. Avustralya’nın bitki örtüsü iklim koşullarına göre bölgeden bölgeye değişir. Kuzeybatı ve güneybatı bölgelerinin bol yağmur alan kıyı kesimlerindi tropikal ormanlar bulunur. Burada 60 m.’yi aşan yükseklikteki kauçuk ağaçları en büyük ağaçlardandır. Daha az yağmur alan bölgelerde 90 m boyundaki okaliptüs ağaçlarından oluşan ormanlar vardır. Kurak bölgelerde ise, diken yapraklı bodur ağaçlar görülür.

Avustralya’ya özgü bitkiler ve hayvanlar

Avustralya’da Dünyanın hiç bir yerinde görülmeyen bitkilere rastlanır. Mum çiçekleri, püsküllü çiçekler bunlardan bazılarıdır. Ayrıca çeşitli akasya ağaçları, parlak çiçekli çalılar yetişir. Başka hiçbir yerde yaşamayan hayvanlara rastlanır. Örneğin, yumurta yumurtlayan memeli hayvanlar, akciğerleri ile solunum yapan balıklar burada yaşarlar.
Avustralya’da yaşayan memeli hayvanların büyük bölümü yavrularını karınlarının üstünde kesede taşırlar. Keseli hayvanlar arasında en bi neni boyu 2 m .’ye yaklaşan kangurudur. Ayrıca kanguruya benzeyen ve boyu bir tavşan kadar, hatta daha da küçük olan hayvanlara rastlanır.
Bu bölgedeki kuş türleri arasında en tanınmışı kukaburra adını taşıyan bir balıkçıldır. Burada ayrıca, uçamayan fakat bacakları güçlü olduğu için hızlı yürüyebilen devekuşu türünde hayvanlar yaşar. Avustralya’da elliden fazla papağan türü vardır.
Avustralya’da yılan, kertenkele, kaplumbağa ve timsah türünden sürüngenler ile hem karada hem de denizde yaşayan hayvanlara rastlanır. Victoria yöresinde 3 m. boyunda bir tür solucan yaşar. Okyanusya’da binlerce böcek türü görülür. Ayrıca çeşitli karıncalar ile güzel renkli yüzlerce kelebek türü bu topraklarda yaşar.

Tasmanya

Tasmanya, Avustralya kıtasının güneydoğu ucuna 247 km. uzaklıkta bulunan kalp biçiminde bir adadır. Avustralya’dan Bass boğazı ile ayrılır. Ada engebelidir ve zengin bir orman örtüsü ile kaplıdır. Doğal kaynaklar bakımından zengindir. Yalnız kömür az bulunur. Bu nedenle elektrik enerjisi hidroelektrik santrallerden sağlanır.
Tasmanya ılıman iklim kuşağındadır. Bu nedenle tarım oldukça gelişmiştir. Burada meyvecilik yapılır. Elma ve armut yetiştirilir. Buğday ekilir, hayvan beslenir. Başlıca sanayi kolları arasında kâğıt, gübre, kimyasal maddeler, mobilya, tuğla ve konfeksiyon sanayii vardır.

Bataklıklar ve ormanlar bölgesi

Yeni Gine Avustralya’nın kuzeyinde bulunur. Avustralya’dan Torres boğazı ile ayrılır. Yeni Gine Dünyanın üçüncü büyük adasıdır. Çok engebeli olan ülke vadiler, tepeler ve ormanlar ile kaplıdır. Adanın iç bölgeleri dorukları karlı sıradağlar ile çevrelenmiştir.
Yeni Gine topraklarının büyük bölümü tropikal iklim koşulları altında bulunur ve geniş ormanlarla kaplıdır. Dağların denize vardıkları bölgelerde kıyı yüksek ve kayalıktır. Diğer kıyı kesimlerini bataklıklar oluşturur. Avustralya’da görülen hayvanlara burada da rastlanır. Yeni Gine parlak ve güzel renkli cennetkuşlarının da anavatanıdır. Bitki örtüsü sık ve yeşil tropikal bitkilerden oluşur. Büyük boyda çeşitli orkideler yetişir.
Sık ormanlar nedeniyle Yeni Gine’nin birçok bölgesine henüz beyaz insanlar ulaşmamıştır. Buralarda hâlâ taş devri hayatı yaşayan yerli kabileler vardır.
Yeni Gine’nin başlıca ürünleri hindistan cevizi, kauçuk, şekerkamışı, sago (palmiye ağaçlarının ucuna verilen addır; bölgede besin maddesi olarak kullanılır), kakao, kereste, altın ve yağdır. Bölgede tren yolu yoktur. Karayolları da çok azdır. Ulaşım genellikle havaya da ırmak yolu ile yapılır

Yeni Zelanda

Büyük okyanusun güneybatısında yer alan bu ada Avustralya’nın da 1979 km. kadar güneydoğusundadır. iki önemli adadan oluşur: Kuzey adası ve Güney adası. Adanın kıyılarına yakın çok sayıda irili ufaklı ada vardır.
Kuzey adasında birkaç yanardağ bulunur. Tarawere ve Tongariro hâlâ etkin olan yanardağlardır. Son yıllarda üst üste püsküren bu yanardağlar çevrelerindeki yerleşme bölgelerinde önemli zararlara yol açmışlardır. Yanardağlardan başka adada birkaç kaynaç da vardır.
Yeni Zelanda’nın iklimi kuzey Avrupa iklimini andırır. Ilıman iklim kuşağında bulunan adada kar yalnız dağların doruklarına yağar.
Yeni Zelanda’da bölgeye özgü hayvanların türleri Avustralya’daki gibi çeşitlilik göstermez. Kivi burada yaşayan ilginç bir hayvandır. Tavuk büyüklüğündeki bu hayvan uçamaz fakat çok hızlı koşabilir. Uçamayan öteki Yeni Zelanda kuşlarından biri de papağana benzeyen kakapodur. Yeni Zelanda’da görülen uçucu kuşların ve böceklerin çoğu Avrupa’dan gelmiştir. Bölgede hiç yılana rastlanmaz. Kurbağalar da az sayıdadır.
Yeni Zelanda’nın en ilginç hayvanları tuataralardır. Kertenkeleye benzeyen bu hayvanların başlarının tepesinde görmeyen bir üçüncü göz bulunur. Bu gözün ne işe yaradığı bilinmemektedir. Yeni Zelanda’da yaşama düzeyi oldukça yüksektir. Ülkenin bu zenginliği yaptığı ihracattan ileri gelir. Dış ticaret hayvancılığa dayanır. Yün ve koyun ihraç edilir.
Yeni Zelanda’da madenkömürü, demir, manganez, gümüş, bakır, çinko ve kurşun yatakları vardır. Kıyılardaki kumsallarda demir cevheri bulunur. Bölgede en çok altın ve madenkömürü yatakları işlenir. Ülkede ısınma, aydınlanma ve enerji gereksinmeleri elektrik enerjisi ile karşılanır. Elektrik enerjisinin çoğu hidroelektrik santrallerden elde edilir

Yorum yazın