Okyanus derinlikleri, deniz altı boğazı ve çamurlu akıntılar

Okyanus derinlikleri, deniz altı boğazı ve çamurlu akıntılar
Denizin en derin yerlerindeki “Okyanus çukurları”, kıtaların jeolojik bitiminde (yani kıta yamaçlarının dibinde) bulunur. Bu çukurlar, denizin tabanında oluşan ve kıta yamacının dibinde, kıyıya aşağı yukarı paralel olarak uzanan çok derin yarıklardır. Okyanusların en derin yeri, Güney Pasifik Okyanusu’nda yaklaşık 11 km. dipteki Marianas çukurudur. Bu çukur, Orta Pasifik havzasındaki 3500 – 5000 metrelik tabanlardan çok daha derindir. Böylece, gariptir ama, okyanusların en derin yerlerinin açık denizlerin ortalarında değil, kıyı yakınlarında bulunduğunu görüyoruz.
Okyanus tabanında bir başka vadi çeşidi de, denizaltı kanyonudur. Denizaltı kanyonları genellikle kıta sahanlığını keserek kıta yamacından aşağıya inerler. Çoğu kez bunlar, kıtalardaki nehir vadilerinin doğal uzanımı görünümündedir.
Bu deniz altı kanyonlarının kökenlerini açıklayıcı nitelikte çeşitli girişimler olmuştur. Ancak günümüzde, jeolog denizbilimcilerinin çoğu bunları çamur akıntılarının oluşturduğuna inanmaktadır. Çamur akıntısı suların karalardan getirdiği çamurlardan oluşmuştur. Suyun içindeki bu çamur bazen o denli yoğunlaşır ki,dibe değdiğinde çok sert bir madde kadar aşınmalara neden olur. Bu akıntıların aşırı hızlarda, belki de bilinenlerden on kat daha hızlı yol aldıklarını gösteren bazı kanıtlar da vardır. Böyle bir devinim, kıta sahanlığında ve yamacında derin izler oluşturarak okyanus tabanının kazınmasıyla sonuçlanabilmekte- dir.

Yorum yazın