Maryland Eyaleti

Maryland Eyaleti nerededir – Maryland Eyaleti şehirleri hakkında bilgiler
MARYLAND, A.B.D.’de eyalet. Atlas okyanusu kıyısında; kuzeyde Pennsylvania ve Delaware, doğuda Delaware ve Atlas okyanusu, batıda Columbia idare bölümü, batı ve güneyde Virginia ve Batı Virginia ile sınırlıdır; 27 394 km; 4.798 622 nüf. Eyalete, bu ad, İngiltere kralı Charles I’in karısı Henrietta Maria’nın şerefine verilmiştir.

Chesapeake körfezi, eyaleti başlıca iki kısma ayırır: doğu kıyılar ve (ana) veya batı kıyılar. Başlıca üç coğrafî bölge ayırt e-dilir: kıyı boyundaki ovalık bölge, dağ eteği yaylaları ve Apalaş bölgesi. Kıyı boyundaki ovalık bölge bütün doğu kıyıları kapsadığı gibi batı kıyılarda da Washing-ton’dan geçen Baltimore-Elkton hattına kadar uzanır. Bu çizgiyle Beue Ridge arasında batıya doğru dağeteği yaylaları uzanır. Apalaş bölgesi, Cumberland vâdisini ve öbür vadileri, dağeteği ovalarını ve dağlık bölgeleri içine alarak batı sınırının ötesine doğru yayılır. Bu bölgede Oakland’m güneyindeki Backbone dağı (1024 m) eyaletin en yüksek noktasıdır. Maryland’ın doğudan batıya genişliği 212 303 km, kuzeyden güneye uzunluğu ise 86 825 km’dir. Chesapeake körfezinin her iki kıyısı da ırmaklarla yarılmıştır. Doğudaki ırmakların başlıcala-rı Elk, Sassafras, Chester, Choptank, Nan-ticoke ve Pocomoketur. Batı ırmakları arasında ise Potomak (eyaletin en uzun ırmağı), Gunpowder, Patapsco, Magothy, Severn ve Patusent sayılabilir. Yıllık sıcaklık ortalaması 1°,1C (ocak ayında 25°C arasında değişir. Eyaletin en ılıman bölgesi, Atlas okyanusu kıyısındaki tek şehri o-lan Worcester, en soğuk şehir ise Garretttir. Maryland’ın büyük kısmı ormanlarla kaplıdır (meşe ve kayın ağacı ormanları). Ayrıca, klematis, hanımeli, borulu hanımeli, yabanî gül, menekşe, yonca v.b. gibi yabanî bitkiler yetişir.

Memeli hayvanların büyük kısmının Maryland’da nesli tükenmiştir; ama dağlık bölgelerde vaşak ve ayılara sık sık rastlanır. Ormanlarda geyik, tilki, kanguru, tavşan, v.b.nin yanı sıra, zararlı böcekler, zehirli yılanlar, yırtıcı kuşlar ve çeşitli ötücü kuşlar yaşar. 1 802 km2lik yer kaplayan göllerde 200 balık türü vardır.

Maryland’ın en kalabalık şehri olan Baltimore (7fi.? 5701 aynı zamanda da eyaletin İktisadî merkezidir, ikinci büyük şehir Har gerstown ( 3*900 rtüf.),verimli bir tarım bölgesidir ve sanayii günden güne gelişmektedir. Potomac’ın Allegheny adalarını böldüğü yerde kurulan Cumberland (25 933 nüf). eyaletin üçüncü kalabalık şehridir; ekonomisi kereste ve kömür fabrikalarına dayanır; komşuları Batı Virginia ve Pennsylva-nia için bir ticaret merkezidir. Rockville (26 090 nüf.), Annapolis (23 385 nüf.) ve Frederick de oldukça canlı şehirlerdir. Eyaletin ekonomisi fabrika ürünlerine ve ticarete dayanır. Maryland önemli bir tarım ülkesi değildir. Toprakların küçük bir kısmında tarım yapılır. Hayvancılık ürünleri, tütün ve mısır başlıca tarım ürünleridir. Son yıllarda balık sanayii de gelişmiştir. Eyalet yeraltı kaynakları bakımından pek zengin değildir. 1900’e doğru büyük ölçüde kömür çıkarılan Allegany ve Garrett yataklarının üretimi gerilemiştir. Eyalette ayrıca çok az miktarda tabiî gaz, çimento, potasyum v.b. çıkarılır.

Maryîand’m temel gelir kaynağı olan fabrikalar, hem gelişmiş, hem de çok çeşitlidir. Maryland’ın ilk önemli sanayii gemi yapımıydı. Gemi yapımı, 1700’de, Baltimore’de başladı. 1750’de en büyük gemiler yapılıyordu. Devrim savaşında gemi yapımı daha da ilerledi ve demir sanayii gelişmeğe başladı. XIX. yy. başlarında Baltimore bölgesinde pamuk, dokuma ve bira sanayi» başladı. İç savaştan hemen önceki devirde, savaş malzemesi, yün fabrikaları ve kimyasal gübre sanayii önem kazandı. 1865’te Petrol rafinerileri kurulan Baltimore’da, Sparrows Point’te çelik üretimine başlandı. XX. yy. da ortaya çıkan yeni sanayilerin en ilgi çekicisi ikinci Dünya savaşının askerî talepleri üstüne gemi sanayii gibi hızla gelişen uçak sanayiidir.
Maryland’da ilk kurulan okullar dinî eğitimi on planda tutuyordu. 1864 Anayasasıyle sivil okullar açılmağa başlandı. Devlet o-kulları, devlet kolejleri, Maryland ve Baltimore üniversitelerinin yanı sıra, devlet o-kullarınınkine benzer akademik bir öğrenim veren, Frederick’teki Maryland Sağırlar o-kulu ve Baltimore sınırları içindeki Maryland Körler okulu da sayılabilir. Ayrıca özellikle katoliklerin hâkim olduğu güney bölgelerde özel öğrenim yapan dinî birçok ilkokul, ortaokul ve kolejler vardır. Maryl-land’da ilk radyo istasyonu 1922’de, ilk televizyon istasyonu 1947’de Baltimore’da kuruldu. Devletin ilk telgraf hattı 1844’te Baltimore ile Washington arasında kurulan hattır. Maryland’ın en eski gazetesi, 1727’-de Maryland Gazette adiyle kurulan ve An-napolis’te yayımlanan, bugünkü haftalık Maryland Gazette-News’tur. En eski günlük gazete ise 1837’de Baltimore’da kurulan Sun gazetesidir. Baltimore, tarihî önemi ve ve eyaletin fikir, ekonomi ve spor merkezi olması sayesinde eyaletin ba§lıca turistik şehri haline gelmiştir. Annapolis (A.B.D. Denizcilik akademisi ve hükümet binası) ve Frederick de (Barbara Frietchie House ve başhâkim Roger Brooke Tancy’nın evi) birçok turist çeker.

Maryland’m 300 yıllık siyasî geçmişi vardır. Annapolis’tekı meclis binası 1772’de inşa edilmiştir. Devletin hükümet merkezi Annapolis, yönetim merkezi ise Baltimore’-dur.
Eyaletin, bugün geçerli olan dördüncü A-nayasası 1867’de hazırlandı. Bu Anayasa uyarınca Anayasa meclisi meselesi, 20 yılda bir oylara sunulur. 1930’daki çabalara rağmen, 1967’ye kadar hiç bir meclis toplanamadı. Bu mecliste planlanan anayasa, 1968 Referandumuyle reddedildi. Eyalet başkanı dört yılda “bir seçilir, fakat art arda iki devreden çok seçilemez. Başkanın vetosu, senato ve Temsilciler meclisi^ üyelerinin beşte üçünün oyuyle iptal edilebilir. Eyaletin haznedarı Genel meclis tarafından seçilir. Başlıca bakanlıklar, Eğitim, Ulaştırma, Sağlık, Emniyet, Maliye bakanlıklarıdır. A.B.D. yurttaşı olan, 21 yaşını tamamlayan ve en az bir yıldan beri Maryland’da ve altı aydan beri belirli bir ilçede (veya Baltimore idare bölümünde) oturan herkes oy kullanabilir.

• Tarih. Bugünkü Maryland’ın Chesapeake koyu bölgesi, ilk olarak 1608’de kaptan

John Smith tarafından keşfedildi. Buraya ilk yerle§en kızılderili kabileler tarımla uğraşıyorlardı. Bu kabilelerin başlıcaları, Doğu Maryland’daki Algonquin kabileleri, bugün Washington’un bulunduğu yerin yakınlarındaki Anacostan’lar ve körfez kıyısındaki Susquehannock’lardi. Bu kızılderili kabileler arasındaki ilişkiler genellikle dost-çaydı. Daha sonraki yıllarda Maryland’a yerleşen beyazlarla kızılderililer arasında büyük çatışmalar olmadı. Kızılderililer, yavaş yavaş ve barışçı bir şekilde Maryland’-dan çekildiler. (m)

Yorum yazın