Marsilya hakkında bilgiler

Marsilya hakkında bilgiler – Marsilya nerededir
MARSİLYA, Güney Fransa’da liman şehri, Bouches-du-Rhône idare bölgesinin merkezi:

Provence kıyısında (Lion körfezi); 874 4?6j, nüf. (çevresivlp 110 511 nüf.. nüfus bakımından fransanın ikinci büyük şehri).

• Coğrafya. Eski limanın kuzey kıyısında bulunan şehrin en eski çekirdeği, 1943’te Almanlar tarafından yakılıp yıkıldı; bugün, bu kesimde büyük liman tesisleri yer almaktadır. Ticarî faaliyetin toplandığı Canebière ve Rome sokağı XVII. yy.da kurulmuştur; bu yollar arasında Vieux Port’un (Eski Liman) güney kıyısı boyunca bir dikdörtgen meydana getiren düz sokaklar yer alır. Şehir, XVIII. ve XIX. yy.da üç büyük cadde (Aix, Brignoles ve Toulon) boyunca genişledi; nihayet, boş arsalara binaların yapılması ve çevrede birçok banliyönün kurulması karmaşık görünümlü bölgesel bir merkezin oluşmasına yolaçtı. Canebière’in doğusunda ve güneyinde zengin semtler (Longchamp, Saint -Michel meydanı) uzanır; daha ötede Pra-do’da zengin konaklan yer alır. Buna karşılık kuzeye doğru semtlerin görünümü çok çeşitlidir: Aix caddesi boyunca sanayi ku-ruluşlarıyle işçi mahalleleri iç içedir. Daha uzaktaki banliyölerde işçi veya sebze* çilerin oturduğu küçük bahçeli evler vardır. Modern liman, büyük dalgakıranın gerisinde XIX. yy.dan itibaren gelişti. Li-mân ile kuzeydeki Estaque dağları arasında birçok havuz, vardır; 1927’de açılan ulaşıma elverişli Rove yeraltı kanalı Estaque dağı eteğine dökülür; Rdve kanalı, Marsilya limanıyle ek tesislerin yer aldığı Berre kıyı gölünü ve Fos körfezini birbirine bağlar. Berre ve Fos’taki tesisler petrokimya sayesinde çok gelişmiştir: özellikle, 1948’den beri büyük petrol tankerlerinin yanaşmasına elverişli hale getirilen büyük Lavera limanı çok önemlidir. Avrupa çapında iş görme projeleri ve Marsilya bölgesinde sanayi alanında ortaya çıkan gelişmeler sayesinde, Lavéra’nin, genişlemeğe devam edeceği sanılmaktadır; 1968’de 200 000 – 250 000 tonluk gemiler için bir demirleme yeri yapıldı; bunu başka iki rıhtım izledi (bu rıhtımlardan birine 300 000 t’luk gemiler yan aşa bilmektedir); ayrıca 500
000 t’luk gemilerin yanaşabileceği bir rıhtım projesi hazırlandı. Lorraine ve Rhein-land bölgelerini beslemek amacıyle döşenecek petrol borularının başlangıç noktası Marsilya olacaktır. Eskiden yalnız ticarî bakımdan önem taşıyan Marsilya limanı, bugün sanayi bakımından da önem kazanmış ve geniş iç bölgeleri dünya ticaret ‘ yollarına bağlayan bir merkez haline gelmiştir.

Fransız ticaret filosunun dörtte biri Marsilya limanına kayıtlıdır. Kuzey Afrikaı’da yetişen turfanda sebze ve meyvelerin ithali Marsilya’yı Fransa’nın birinci büyük limanı haline getirmiştir; Yakındoğu’nun pamuğu, Batı Afrika’nın kahvesi, Senegal’ın yerfıstığı, Ortadoğu ve Sahra’nın kömürü ve özellikle petrolü liman trafiğinin diğer bellibaşlı unsurlarını meydana getirir. Yolcuların büyük kısmı, Kuzey Afrika ve Korsika’ya gitmek için denizyolunu seçer. Liman faaliyeti ve ticarî trafik Marsilya’daki sanayiye iş ve ana madde sağlar. Gemi yapım ve onarım tezgâhlan sanayi alanında başlıca yeri tutar; sanayi ve petrol rafinerileri ise ikinci sırayı tutar; buna karşılık uçak yapımı, zeytinyağcılık ve sabunculuk eski önemini kaybetmiştir. Maki, ne, demir, gıda maddeleri (şeker, bisküvi, içki fabrikaları), dokuma (konfeksiyon, pamuk iplikçiliği, yün, jüt), maroken sanayileri, fişek, tütün ve kibrit fabrikaları şehirdeki sanayi faaliyetini tamamlar. Şehir içi trafik meselesini halletmek için 1967’de Vieux-Port’da bir yeraltı geçidi açılmıştır. Şehirde eskiden kalma çok az yapı var-dır: Vieux – Port’un gerisindeki XVII. ] yy.dan kalma zarif belediye binası, bir bölümü XV. yy .da yapılmış olan Sa-1 int-Ferreol kilisesi Joliette’teki (yeni say-1 fiye yeri) havuzun karşısında, 1852-1893tı arasında yapılan yeni katedral yer alır;M bu katedralin yanında eski roma katedra f linin kalıntıları vardır. Vieux-Port’un gij rişini, kuzeyden XVII. yy.da yeniden ya pılan Saint Jean kalesi (kalenin büyük kul lesi XV. yy.dan kalmadır), güneyden is| Saint-Nicolas kalesi (XVII. yy.) savunur! du. Saint-Victor kilisesinin, XII. ve XIIII yy.da yapılan bölümleri bugün de ayakta] dır; ayrıca V. yy.dan kalma bir şatonun kal lmtılarına da rastlanır, ikinci İmparator! hık devrinde kayalık bir tepe üzerinde inf şa edilen roman-bizans üslûbunda Notre-Dal me-de-la-Garde bazilikasının yeri bütüj çevreye hâkimdir.

• Tarih. Eski Massalia (Romalılar Ma I silia ismini verirlerdi) yaklaşık olarak Nr ö. VI. yy.da Foça kolonları tarafında çok verimli topraklar üzerinde ve mükenl mel bir tabiî liman gerisinde kuruldu (b| rada bir imparatorluk kuran Fenikeliler « şehirden yararlandılar). Komşu Ligürler il Galyalıların sürekli savaşlarına rağmen şl hir kısa süre içinde büyük bir ulaşım mel kezi ve özellikle, Ispanya’nın güney kıy! larında birçok kolonide (Nikaia [Nicel Antipolis [Antibes], Agathê [Agde], Hl danusia, Rode, Ampurîas, Emeroskopı [Denia] v.b.) gelişen helen medeniyetimi merkezi haline geldi; ayrıca Marsilya, Rh<| ne vadisi halklarıyle yapılan ticaretin başlıca merkeziydi. Kartaealıların ve rüsklerin deniz hâkimiyetlerini kaybetmel| rinden yararlanan şehir, M. ö. IV. yy.da < parlak devrini yaşadı; bu dönemde Mal salia’lı denizciler Cebelitarık’ı geçerek kıf zeyde İzlanda veya Norveç’e (Pytheas), bij tı afrika kıyıları boyunca ise Gine’ye

Yorum yazın