Haritadan Nasıl Yararlanırız

Haritadan Nasıl Yararlanırız

Harita, yeryüzünü çok yükseklerden aşağı bakıldığında görüldüğü gibi gösteren bir çizgedir. Bir gazete ya da bir kitaptan ancak yüzlerce sözcük okuyarak edinebileceğimiz bilgileri, bir haritaya bakarak çok daha kolay öğrenebiliriz.
Yine birine bir şey açıklamak istediğimizde, açıklamayı uzun uzun konuşarak ya da sayfalar dolusu yönergeler yazarak yapmaktansa, çoğu zaman basit bir kroki çizerek yapmayı yeğleriz. Söz gelimi bir arkadaşınızı cumartesi günü evinize çağırıyorsunuz diyelim. Bu arkadaşınız,evinizin olduğu yere daha önce hiç gelmemiş olsun. Cumartesi günü onu kendinizin gidip getirmenizin de olanaksız olduğunu düşünelim. Şimdi arkadaşınızın tek başına sizin evi bulabilmesi için oturup ona uzun uzun yolu mu tanımlayacaksınız? Yoksa geliş yolunu ayrıntılı biçimde yazarak mı anlatacaksınız?
86 ye 87 sayfalarda yer alan resmin,kentin bir yakasının kuşbakışı görünümü olduğunu varsayalım. Bulunduğunuz yer resmin sağında, eviniz de resmin solunda olsun .
Birine, okulun oradan sizin eve nasıl gelmesi gerektiğini anlatmak istediğinizde ona aşağı yukarı şöyle söylemeli ya da yazmalısınız: “Okulun 9 Eylül Caddesi’ndeki ön kapısından çık. Bayrak direğini geç. Sola dön. 9 Eylül Caddesi’nde, Gümüşsüyü ve Kızılay Sokağı’nı geçip Mithat Paşa Alam’na ulaşıncaya dek yürü. Bu alanın ortasında bir çeşme vardır. Çeşmeden, doğru yolda olduğunu anlayabilirsin. Burası Cumhuriyet Caddesi’- dir. Burada karşıya geç. İskele Caddesi’ne gelene dek alanın çevresinde yürü. İskele Caddesi’ne gelince sağa dön ve 4. Cadde’ye kadar yürümeyi sürdür. Bu caddede Halk Kütüphanesi’ni göreceksin. Buradan sola dön ve Atatürk Caddesi’ne dek yürü. Benim evim de bu caddede. Baştan üçüncü ev bizim evdir. Numarası 23’tür. önünde çam ağaçları var.”
Böyle sözcüklerle yapılan tanımlan izlemek kimi zaman güçtür. Arkadaşınız sağa dönecek yerde sola ya da sola dönecek yerde sağa dönecek olursa kaybolabilir, yeniden yolunu bulması
çok zamanını alabilir. En iyisi ona okuldan evinize kadar izleyeceği yolu gösteren bir kroki çizip vermenizdir. Böyle bir kroki çizerken de kendinizi, arkadaşınızın yerine koymalı, ona göre çiz- melisiniz.
Çizime, hemen okulun önündeki kaldırımdan, okula arkanız dönük olarak başlayınız. Kâğıt üzerinde okulu bir dikdörtgen ile gösteriniz ve içine OKUL yazınız. Dikdörtgenin sağına küçük bir daire çiziniz ve yanına BAYRAK DİREĞİ yazınız. Sonra dikdörtgenle dairenin önüne düz bir çizgi çiziniz ve onun 9 EYLÜL CADDESİ olduğunu belirtiniz. Çizgiyi bayrak direğinin ötesine çok uzatmayınız. Çünkü arkadaşınız o yöne gitmeyecektir. Ancak, sola doğru çizginin biraz uzun olması gerekir: Arkadaşınız bu yönde yürümeye başlayacaktır. Böyle bir kroki çizerken ayrıntıları tümüyle krokinin dışında bırakmakta yarar vardır. Ancak yol izlemede yararlı olabilecek önemli unsurlar belirtilebilir.
9 EYLÜL CADDESİ olarak belirlenen çizginin üzerinde OKUL yazılı dikdörtgenin önüne gelen yere bir çarpı işareti koyunuz. Bu çarpı işaretini gösteren bir ok çiziniz ve üzerine BURADAN BAŞLA yazınız. Buraya kadar krokinizin aldığı biçim şöyle olacaktır:
Bundan sonra evinize giderken geçtiğiniz cadde ve sokakları bir bir gözünüzün önüne getiriniz, önce Gümüşsüyü ve Kızılay sokaklarının geçilmesi gerek, öyleyse 9 Eylül Caddesi’ni kesen bu sokakları birer çizgi ile çiziniz ve adlarını bu çizgilerin üzerlerine yazınız. Eve giderken Kızılay Sokağı’ndan sonra bir blok ötedeki Mithat Paşa Alam’na ulaşıyorsunuz, öyleyse 9 Eylül Caddesi’- nin sonuna büyük bir daire çiziniz ve üzerine MİTHAT PAŞA ALANI yazınız. Ortasına da küçük bir daire çiziniz ve bunun üzerine ÇEŞME yazınız.
Daha sonra imgesel yolculuğunuzda evinize giderken alanı sağdan dönmeniz ve bu arada Cumhuriyet Caddesi’ni geçmeniz gerektiğini gözünüzün önüne getireceksiniz. Bunu belirtmek için geçilen caddeyi daireden çıkaracağınız düz bir çizgi ile anlatmanız olası, üzerine de caddenin adını yazınız. Sonra yine daireden çıkan ve İskele Caddesi’ni gösteren çizgiyi çiziniz. Bunun da adını üzerine yazınız. Bu caddenin çizgisi uzun olmalıdır; çünkü bu evinize giderken yürüdüğünüz caddedir. Evinize iyice yaklaştığınızdan imgesel yolculuğunuz da sona ermek üzeredir. Artık iskele Caddesi’nden Dördüncü Cadde’ye sapacaksınız. Köşede Halk Kütüphanesi vardır ve bu arkadaşınızın yolu bulmasında kolaylık sağlayacak bir unsurdur. Şimdi de İskele Caddesi’ne bağlanan bir çizgi çiziniz ve üzerine DÖRDÜNCÜ CADDE yazınız. Köşeye çizeceğiniz dikdörtgenin de içine HALK KÜTÜPHANESİ yazınız.
Artık imgesel yolculuğunuzun bitmesi için bir dönüş kalmıştır. Bu dönüş sizi oturduğunuz caddeye
, Atatürk Caddesi’ne götürecektir. Bu caddeyi gösteren çizgiyi de çiziniz ve üzerine caddenin adını yazınız. Sonra bu cadde üzerinde bulunan evleri birer dikdörtgen çizerek belirleyiniz. Çizeceğiniz dikdörtgenlerden üçüncüsü sizin ev olacaktır. Bunun yanına evin numarasını yazınız ve EVİM diye belirleyiniz.
Böylece imgesel yolculuğunuz bitti. Siz evinize ulaştınız. Krokiniz de tamamlandı. Bir de arkadaşınızın izleyeceği yolu gösteren okları da haritaya eklerseniz, arkadaşınız haritanızdan çok daha kolaylıkla yararlanabilecektir. Oklar ona Mithat Paşa Alanı’na gelince sağa dönüleceğini , Halk Kütüphanesini geçmeden önce iskele Caddesinden sola dönüleceğini anımsatacaktır.

BİR HARİTA TASLAĞININ (KROKİ) DEĞERLENDİRİLİŞİ

Şimdi de, çizdiğiniz krokiyi arkadaşınızın nasıl değerlendireceğini görelim. Arkadaşınız BURADAN BAŞLA denen yerde durmalıdır. Krokiyi elinde, 9 EYLÜL CADDESİ olarak gösterilen çizgi caddenin kendisi ile aynı doğrultuda olacak biçimde tutmalıdır, krokiyi doğru tutup tutmadığını, BAYRAK DİREĞİ yazılı küçük daire ile gerçek bayrak direğinin yönüne bakarak anlayabilir.
Bir kroki, gerçeğine uygun bir biçimde yöneltilmelidir. Bir krokiyi kullanmadan önce onu doğru biçimde yöneltmek oldukça önemlidir. 9 Eylül Caddesi yönünde çizilmiş olan ilk ok, arkadaşınızın bu cadde boyunca yürümesi gerektiğini gösterir. Gümüşsü ve Kızılay sokaklarını geçtikten sonra Mithat Paşa Alanı’na gelir ve oradaki çeşmeyi görebilir. Oklarınızı izleyerek sağa döner, Cumhuriyet Caddesi’ni geçer, iskele Caddesi’ne gelince sağa döner. Bir süre bu caddede yürüdükten sonra bir caddeye çıktığını, ancak caddenin adının yazılı olduğu işareti göremediğini varsayalım. Telaşlanmasına hiç gerek yoktur. Krokinizde köşedeki bir dikdörtgen içinde HALK KÜTÜPHANESİ yazısını okuyacak, sonra gözleriyle gerçek kütüphaneyi bulacak ve buradan sola dönmesi gerektiğini anlayacaktır. Oklarınıza göre Atatürk Caddesi’ne gelince de yine sola dönecektir. Buraya gelince solunda kalan evleri geçmeye,
ve geçtiği evleri saymaya başlayacak, üçüncü eve gelince evin kapı numarasının 23 olduğunu görecektir. Böylece gelmek istediği yere ulaşmış olacaktır. Arkadaşınız, daha sonra, sizin evinizden ayrıldığı zaman da yine krokiden yararlanabilir. Ancak bu kez haritayı Atatürk Caddesi doğrultusuna uydurmalı ve oklarla gösterilen yönün tersine yürümelidir. Yine krokide belirlenmiş olan unsurları sık sık gerçeğiyle denetleyerek, kaybolmadığını bilmelidir. Aynı kroki onu Atatürk Caddesi’ndeki 23 numaralı eve getirdiği gibi, doğruca okuluna götürecektir.

Yorum yazın