Güney Buz Denizi

Güney Buz Denizi Hakkında Bilgiler

GÜNEY BUZ denizi, Atlas okyanusu, Büyük Okyanus ve Hint okyanusunun güneyinde Antarktika kıtasını çevreleyen okyanus. Büyük Okyanusun güneyinde, Paskalya adasının doruğu ile ve bu doruğu güneybatıya doğru uzatan sırtla sınırlanan Bellinghausen oluğunun derinliği, 5 398 m’yi bulur. Kerguelen adaları «kıvrımı»nın ötesinde, Hint okyanusunun
güneyinde başka bir havza 5 000 m’ye yakın derinliktedir. Ayrıca Atlas okyanusunun güneyinde üçüncü bir derin bölge (5 232 m) vardır. Güney Buz denizinin sınırları kendi su kütlelerinin yüzeysel dağılımıyle belirir. Okyanusta iki bölge ayırt edilir: kıtadan, sıcaklıklarının çabucak
yükseldiği bir çizgiye kadar (Antarktika yakınsaması) yüzeysel suların sıcaklığı, buz tutmağa yakın bir derecededir, tuzluluğu da azdır ve kış mevsiminde üstü ince bir zar halinde buz tutar; 50°-60° güney enlemi arasında yer alan Antarktika yakınsamasından astropikal yakınsamaya kadar (35°-40° güney enlemi), Asantarktika bölgesinin suları yaklaşık olarak 4°-10°C arasındadır. Daha ötede sıcaklıklar yeniden yükselir. Bütün bu yüzeysel sular, rüzgârların yönüne (doğu) doğru akan büyük akıntıların etkisindedir. Ama karmaşık akıntılar okyanusun su kütlesini de etkiler; özellikle Antarktika yakınsaması, «Antarktika bölgesi»nin, soğuk sularının Asantarktika bölgesinin daha hafif, nispeten ılık sularına daldığı yeri belirtir. Bu yüzden bu okyanusun yüzeysel suları kuzeye doğru akar; bu hareketi derin suları etkileyen ve güneye doğru akan başka bir akıntı dengeler. Kıtanın çevresinde okyanus, pack meydana getiren, sınırları mevsimlere bağlı olarak değişen, az çok parçalanmış buz denizleriyle örtülüdür. Pack’ın tekdüze yüzeylerine kıta buzullarından kopan buzdağları veya içbuzulu çevreleyen «set»ler hâkimdir; bunfarın boyutları çok farklıdır (bazılarının yüksekliği 50 m’yi aşar) ve hepsi büyük sallantı hareketlerinin etkisindedir. Asıl Antarktikanın kenarında çatlakları olmayan sıkı bankiz, çoğunlukla kıtaya yanaşılmasını güçleştirir,

Yorum yazın