Dalga Enerjisi Nedir – Nasıl Elde Edilir

Dalga Enerjisi Nedir – Nasıl Elde Edilir

Dalgalar, deniz yüzeyinde kendi kendilerini tekrarlayan çıkıntılar ve kırışıklıklardır. Bunların en yüksek noktalarına “dalga tepesi” ve alt kısımlarına da “dalga çukuru” denir. Peşpeşe iki tepe ya da iki çukur arasındaki yatay uzaklığa “dalga boyu” ya da “dalga uzunluğu” ve bir dalga boyunun değişmez bir noktadan geçip gitmesi için gerekli süreye “dalga periyodu” denir.
“Dalga yüksekliği” ise, dalga tepesinden dalga çukuruna olan dikey uzaklıktır. Dalgalar, doğanın enerjiyi bir yerden bir başka yere taşımada uyguladığı çok yaygın bir yöntemdir. Açık denizlerde bu olayı kolayca görebilirsiniz. Rüzgâr enerjisinin bir bölümünün denizin yüzeyine geçmesiyle dalgalar meydana gelir. Bu dalgalar hareket etmeye başlayarak, rüzgârın onlara başlangıçta aktarmış olduğu enerjiyi beraberlerinde taşırlar. Dalgalar bir kumsala ya da sığ bölgeye rastlayıncaya kadar bu enerjiyi taşıyarak binlerce mil yol alabilirler. Kumsala ya da sığ bir kıyı şeridine erişince de gökgüriiltüsünü andıran seslerle kırılarak taşıdıkları enerjiyi sarfederler.
Denizin yüzeyinde gördüğümüz dalgaların çoğu rüzgârın etkisiyle oluşur. Bu dalgaların büyüklüğü rüzgârın üç özelliğine bağlıdır. Bunlar, rüzgâr hızı, rüzgârın toplam esinti süresi ve esinti menzilidir (yani rüzgârın üzerinde estiği bölgenin uzunluğudur). Belirli bir rüzgâr hızında esinti süresi ve esinti menzili ne denli büyük olursa meydana gelen dalgalar da o denli büyük olurlar. Yine de bu özellik her zaman geçerli değildir. Çünkü belirli bir rüzgâr hızında dalgaların büyüklüğü ancak belirli bir sınıra değin artar, daha büyük olamaz. Bu koşul gerçekleştiğinde, denizin tümüyle azgınlaşmış olduğundan söz edilir. Bu en yüksek düzeye eriştikten sonra, artık rüzgârın esme süresinin uzaması hiç de önemli değildir. Çünkü dalgalar zamanın uzamasıyla daha büyük olmayacaklardır. Genellikle rüzgârın hızı arttığında, iyice azgınlaşmış deniz dalgalarının yükseklikleri, uzunlukları ve periyotları da büyür. Ama bu bir noktada en yüksek sınırını bulur ve onun üstüne çıkamaz.
Rüzgârla oluşan dalgalar bazen olağanüstü yüksekliğe ulaşabilirler. Açık denizlerde yükseklikleri 33 metreye varan dalgalar gözlenmiştir. Bu tür dev dalgalar on bir katlı bir yapı yüksekliğin- dedir. Böyle dalgalar çok korkunç bir görünümde olup, gemicilerin korkulu düşleridir. Neyse ki,bu yükseklikteki dalgalara çok ender raslanır. Hatta 10-12 metreden yüksek dalgalar bile olağandışı sayılır. Dalga hızının rüzgâr hızına doğrudan doğruya bağlı olması nedeniyle, bir kasırgada olduğu gibi, yüksek dalgalar kuvvetli rüzgârların sonucu olarak meydana gelir. Gerçekten de kasırgalar olağanüstü azgın denizlerin ve yüksek dalgaların ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bunun yanısıra esinti menzili ve esinti süresi özelliklerini de gözönünde tutmak gereklidir. Kasırgalar, genellikle birkaç mil gibi belli bir bölgeyi etkilediklerinden nispeten daha kısa bir esinti menzilleri vardır. Kasırgada rüzgâr hızları saatte 200 kilometre ya da daha çok olabilseler bile, esinti menzilinin sınırlı olmasından ötürü pek yüksek dalgalar oluşturmazlar. Gene de kasırga etkisi altında kalan denizler çok tehlikelidir. Tecrübeli denizciler, böyle kasırga bölgelerinden uzak kalmaya çok dikkat ederler.

Yorum yazın