Çölde Yaşayan İnsanlar

Çölde Yaşayan İnsanlar

Çöllerde nüfus azdır. Bunun da önemli bölümü, ekin yetiştirmeye yeterli suyun bulunduğu vahalarda yaşar. Bazen insanlar çölde bir kuyu kazarak ya da bir akarsu ve gölden boru ya da kanallarla su getirerek bir vaha oluşturur. Çöl alanlarında göller oluşturmak için Nil nehrindeki Asvan yüksek barajı gibi barajlar kurulur. Yöredeki kurak toprak sulanır ve ayrıca baraj hidroelektrik enerji sağlar.
Vahalarda büyük kentler de görülebilir. Bazıları, Mısır’daki Kahire gibi antik; bazılarıysa, Arizona’daki Phoenix gibi son derece çağdaş kentlerdir. Kimi endüstri kentidir ama, vahaların çoğunda tarım yapılır. Kızgın çöllerdeki vahaların halkı, hurma ve diğer çeşitli meyveler; sebze; pamuk ve buğday, arpa gibi tahıl ürünleri yetiştirir. Çöl töresine göre yaşayan bu insanlar çok çeşitli yaşam düzenleri kurmuşlardır. Bunların birçoğu yiyecek ve su bulabilmek için bir yerden ötekine dolaşan göçebelerdir. Bazılarının çok sade yaşamları vardır. Güney Afrika’da Kalahari Çölünde yaşayan Boşimanlar, kamışlarla ıslak kumu emerek su sağlar, beslenmek için devekuşu ve diğer hayvanları avlarlar. Bunların yanı sıra çöl bitki ve böcekleri de yiyecekleri arasındadır.
Avustralya çöl yerlileri zıpkın ya da bumerang adı verilen kıvrık fırlatma araçları kullanarak kanguru ve kuş avlarlar. Fazla araç ve gereçleri yoktur ama diğer insanların çoğunun ölmesine yol açacak koşullarda yaşamayı başarırlar. Gündüzleri güneşin sıcaklığından korunarak küçük gruplar biçiminde dolaşır; geceleri basit bir dam altında, bir ateş çevresinde bir araya toplanırlar. Büyük Sahra ve Ortadoğu’nun göçebeleri olan bedeviler başta deve, keçi, koyun ve at olmak üzere
hayvan besleyerek geçinir. Bu hayvanları vaha kentlerinde, başka eşya ve yiyecek alışverişinde değiş tokuş ettikleri gibi; hayvanların et, süt ve derisinden de yararlanırlar. Çölde yaşayan insanlar vücutlarının hemen her tarafını örten ve kendilerini güneşten koruyan giysi giyerler, çadırda barınırlar. Ancak, çöllerdeki bedeviler günden güne azalmaktadır. Günümüzdeki gençler vahalarda ya da çölün sınırındaki kentlerde çalışmayı yeğlemektedir.
Soğuk çöllerde de, göçebeler yabanıl doğa içinde bir yerden bir yere dolaşır. Asya’da, Gobi Çölündeki Moğollar içerisini sıcak tutan kürkten yapılmış barınaklarda yaşar. Kalın ceket ve uzun konçlu çizmelerin içine sokulan yün pantolonlar giyer; derisi, yünü, eti, sütü ve peyniri için hayvan beslerler. Vahalarda hayvan ticareti yaparlar. Moğollar.geniş çöl düzlüklerinde at sürmeyi severler. İyi binicidirler. Ama, günden güne köylere, kasabalara yerleşen göçebelerin sayısı artmaktadır.

Yorum yazın