Burdur Hakkında Bilgi

Burdur Hakkında Bilgi

• Burdur ili, Akdeniz bölgemizin iç kesimlerinde «Göller yöresi» adı verilen yörede yer- alır. Yüzölçümü 6 887 km2, nüfusu 222 896’dır (1975). Kuzeyden Afyon, doğudan Isparta, güneyden Antalya, güneybatıdan Muğla, batıdan Denizli illeriyle kuşatılan il, 6 ilçeye ayrılmıştır: Merkez; Ağlasun;
Bucak; Gölhisar; Tefenni; Yeşilova.
• Burdur ili, Batı Toroslar’ın engebeli bir kesiminde yeralır ve başlıca yüzey şekilleri, kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanır. Dağ sıraları bu doğrultuda olduğu gibi, dağları birbirinden ayıran çukur alanlar da aynı doğrultuyu izler. Sözgelimi, ille aynı adı taşıyan gölün yerleştiği çukur sılan ve içindeki göl, kuzeydoğu- güneybatı doğrultusunda uzandığı gibi, gölün batısındaki Söğüt dağı ile gölün doğusundaki Katrancı dağı da söz konusu doğrultuya uyar. Burdur ilinde, dağların arasında kalmış birtakım çukur alanlara raslanır; bunlardan bazıları ovalarla, bazıları da göllerle kaplıdır.

• Burdur’da, yükselti ve denizden uzaklık nedeniyle, Akdeniz ikliminin karasallaşmış bir biçimi egemendir. Aksu vadisinin yukarı çığırı yakınındaki Kocaaliler bucak merkezi dolaylarında zeytin ağaçlarına raslanması, Akdeniz ikliminin Burdur ili sınırları içine kadar sokulduğunu gösterir. İlin merkezinde bulunan ve 30 yılı aşan bir süredir gözlem yapan meteoroloji istasyonunun verilerine göre, en soğuk ay ortalaması 2,5CC, en sıcak ay ortalaması 24,3°C’tır. Sıcaklığın günümüze kadar en çok —16,7°C’a (5.1.1942) düştüğü ve en çok 39,6°C’a çıktığı (18. 7.1932 ve 7.9.1956’da iki kez) görülmüştür. Aynı istasyonda yıllık ortalama yağış tutarı 437 mm’dir. Bu yıllık yağışın yüzde 71,5’u kış ve ilkbahar mevsimlerinde toplanmaktadır.
• Burdur ilinde önemli akarsu yoktur. Suların çoğu göllere, özellikle Burdur gölüne dökülür. İlin en büyük akarsuyu olan Bozçay, Tefenni ovasının güneyinden çıkarak Burdur gölüne dökülür. Bu göle dökülen öteki suların başlıcaları Çerçin, Lengüme, Kurna dereleridir. İl sınırları içinde doğrudan doğruya Akdeniz’e giden iki akarsu vardır: Aksu; Dalaman çayı.
• Burdur’da, ilin adını alan gölden başka, irili ufaklı birçok göl vardır. Bunlardan en önemlileri Yeşilova batısındaki daire biçimli Salda gölü (43 km2, yükseltisi 1 139 m), bu gölün kuzeyindeki Akgöl (yalnız yağışlı mevsimde su bulunur,
11 km2), Yeşilova-Burdur yolu üstündeki Yavaşlı gölü (ya da Yarışli; 14 km2, yükseltisi 900 m) ve Tefenni ovasının kuzeydoğusunda yeralan Karataş gölüdür (5 km2, yükseltisi
1 043 m). İlin en büyük gölü olan Burdur gölü (195 km2), deniz düzeyinden 584 m yüksekliktedir; kuzeydoğu-güney- batı doğrultusunda 34 km uzunluğunda olan gölün en geniş yeri 9 km’yi bulur. Sulan acıdır. Burdur gölü «dikkuyruk» adlı kuşun, Avrupa ve Yakındoğu’daki en büyük kışlama alanıdır.
• Burdur ilindeki çukur alanlarda, doğal bitki örtüsü bozkır görünüşündedir. Buna karşılık, Toroslar üstünde önemli orman alanları vardır. Bu orman alanlarında en yaygın ağaç türü karaçamlardır.
• 1975 sayımının sonuçlarına göre, Burdur ili sınırları içinde 222 896 kişi yaşıyor ve km2 başına 32 kişi düşüyordu. Bu yoğunluk sayısı, merkez ilçede 42’ye çıkar; yoğunluğun en düşük olduğu Yeşilova ilçesinde de 22’ye düşer. İl nüfusunun dörtte birini bile bulmayan bir bölümü (yüzde 23’ü), nüfusu 10 000’i aşan iki kentte (Burdur ve Bucak), yüzde 77’si ise kırsal kesimde yaşar.

BURDUR KENTİ

• ilin merkezi Burdur kenti, adını taşıyan gölün doğu kıyısında, göl taraçaları üzerinde kurulmuştur. Kentin yeri, gölün 4 km kadar doğusunda, göle 100 m kadar yüksekten bakan bir düzlüktür. Kent, adım eskiden burada bulunan Polydorion kasabasından almıştır (Halk arasında kullanılan «Buldur» adı bunu destekler).
• Selçuklular döneminde Türk- lerin eline’ geçen Burdur, XIV. yüzyılda Hamitoğulları zamanında önem kazandı (Ulucami bu dönemin önemli yapıtıdır);
XV. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarına katıldı. XIX. yüzyıl sonlarında kent, tarım ü- rünleri, dokuma ve halı ticaretinde canlı bir merkez haline gelmişti. Cumhuriyet’in ilk nüfus sayımında nüfusu
12 800 olan kent, o sıralarda Ulucami ile Saat kulesinin çevresinde yayılıyordu; daha sonraki yıllarda kuzeye, Gazi Caddesi’ne doğru gelişti. Nüfus da belirli biçimde artarak 1975’te 35 000’i aştı (36 633 nüfus).
İLİN İKİNCİ BÜYÜK KENTİ: BUCAK
• İlin ikinci büyük merkezi olan 15 000 nüfuslu Bucak, Burdur-Antalya yolunun üstünde yeralır. Eskiden adı geçen yolun 3 km doğusunda kalan Bucak, günümüzde yola yaklaşmıştır. Denizden 950 m yükseklikte bulunan kentte, Selçuklular zamanından kalma bir han vardır (Kentin eski adı «Oğuzhan», bu handan geliyordu).
BURDUR İLİNİN EKONOMİK ETKİNLİKLERİ
• Burdur ilinde tarla tarımı yaygındır. En çok tahıl (başta buğday) ekilir. 1977 yılında 70 000 hektarlık bir alana buğday ekilerek 120 000 ton ü- rün alınmıştır, Baklagil çeşitleri arasında nohut, ötekilere oranla daha çok yer tutar. Sanayi bitkilerinden üretim tutarı bakımından şeker pancarı, ekilişin kapladığı alan bakımından haşhaş önde gelir. Tütün, Bucak ilçesinde önemlidir. Burada «Virginia» tipi tütün ekilir. Anason ekimi, Burdur’da özel ekilişlerden biridir. Son yıllarda anason üretiminde Burdur ili baş sırayı almaktadır. İlin merkez, Ağlasun ve Yeşilova ilçelerinde gül yetiştiriciliği gelişmiştir.
• Hayvancılık bakımından ilin dikkat çekici özelliği, kılkeçi sayısının koyun sayısından fazla oluşudur (1977’de 327 000 kılkeçi, 262 000 koyun).
• Sanayi kuruluşlarının en önemlisi, 1955’te kurulan Burdur Şeker Fabrikası’dır. Öteki kuruluşlardan Süt ve Süt Mamulleri Fabrikası ve Et Kombinası sayılabilir.
• Burdur’un ulaşım bakımından önemi, Antalya turistik yöresine inen yollar üstünde bulunmasıdır: 1912’de Eğridir’ de Göller yöresine ulaşan demiryoluna, Cumhuriyet döneminde (1936’da) Baladız (şimdiki adıyla Gümüşgün) istasyonundan Burdur’a bir «şube hattı» eklenmiştir. Bu yolun Antalya’ya kadar uzatılması düşünülmüş, ama gerçekleştirilmemiştir. İlin başlıca karayolu, demiryoluna az çok paralel olarak gelen ve Çeltikçi beli üstünden Antalya’ya uzanan yoldur.

Yorum yazın