Bohemya Nedir – Bohemya Neresidir

Bohemya Nedir – Bohemya Neresidir

Bohemya, günümüzde Orta Avrupa’da, Çekoslovakya’nın batı bölümünü oluşturur. Kuzeyde Silezya, Lausitz ve Saksonya, güneyde Avusturya, doğuda Moravya ile komşudur. Yükseltisi fazla olmayan yaylaları ve inişli çıkışlı ovaları kuşatan sıradağlarla (Maden dağları ve Südetler) sınırlı bir dörtgen biçimindedir.
• Yeşil bir ülke olan Bohemya, birçok ırmak tarafından sulanır. Irmaklar, Elbe ırmağına doğru yelpaze biçiminde birbirlerine yaklaşır. Bunlardan Vltava ırmağının kıyısında, Çekoslovakya’nın başkenti Prag yeralır. Prag, yüzey şekilleri ve anıtlarının türdeşliğiyle, Avrupa’nın en güzel kentlerinden biridir.
• Bohemya ekonomisinin başlıca özelliği, kuzey ile güney arasındaki dengesizliktir. İklimi sert, toprakları verimsiz olan güney, yoksuldur. Tarım, patates ve çavdar tarımı ile domuz yetiştiriciliğiyle sınırlıdır. Tükenmekte olan kömür, demir, kurşun ve çinko yataklarına dayalı birkaç eski metalürji merkezi dışında, sanayi yoktur. Kuzeyde ise tersine, verimli balçıklı topraklar, tahıl, şeker pancari ve şerbetçi- otu tarımına olanak verir. Metalürji, çelik sanayisi, dokuma ve kimya sanayileri, büyük ölçüde gelişmiştir ve Çekoslovakya’nın toplam üretiminin üçte ikiye yakınını karşılar. Bu yüzden kuzey kesimde Pardubice, Hradec Kralove, Usti nad Labem, Liberec, vb. kalabalık kentler kurulmuştur.
• Çeklerin geleneksel ülkesi Bohemya’nın tarihi, hareketli ve karışıktır. Bölge adını, İ.S.I. yy’da, Germenlerin önünden kaçarak gelmiş olan Boi keltlerinden aldı. Romalılar, Çekler, Moravlar, Bohemya’yı peş- peşe ele geçirdiler; sonra Charlemagne, VIII. yy’da egemenliğini kabul ettirdi. Moravların IX. yy’da bağımsız bir devlet haline getirdikleri Bohemya, Venceslas ve Otakar I Premysl dönemlerinde krallık oldu. Germen ve Polonyalıların saldırılarına direndi; önce Lüksemburg sülalesinin, sonra Polonyalı Jagellonlar’ın yurtluğu oldu. Kanlı din savaşlarından (Jan Hus, 1415’te diri diri yakıldı) sonra, Çeklerle Almanlar arasında bir savaşa yolaçtı; sonra da Habsburgların eline geçti. 1526’da Kari V’in kardeşi Avusturya prensi Ferdinand, Bohemya kralı seçildi.
• Katolik Avusturya imparatorlarının çabalarına karşın, Protestanlık yayıldı ve bir muhalefet hareketi doğurdu. 1618′ de imparatorun gönderdiği görevliler, Prag’da şatonun pencerelerinden atılarak öldürüldüler. Bu olay, barutu ateşleyen kıvılcım oldu. Avrupa’yı parçalayacak Otuz Yıl savaşı başladı. 1620’de imparator Ferdinand II’ye yenilen Çekler, özgürlüklerini yitirdiler ve Bohemya bir Avusturya ili oldu.
• Bununla birlikte ulusçu duygu, yoğun Almanlaştırma kampanyasına direnmeyi başardı. Üç yüzyıla yakın süreyle yurtseverler, dillerini, geleneklerini ve kültürlerini koruma savaşımını sürdürdüler. 1848’den sonra, Bohemya krallığının yeniden kurulmasını isteyen ulusçu hareket, baskılara karşın güçlendi. Kurulan «Genç Çekler» partisi, 1891’de dil eşitliğini, 1907’de genel oy sistemini kabul ettirdi. 1918’de Avusturya-Macaristan krallığının çökmesi, bağımsızlığın ilanını sağladı ve Bohemya, Moravya ve Slovakya ile birleştirilerek Çekoslovakya’yı oluşturdu.
• Görüldüğü gibi Bohemya, tarihi boyunca, Orta Avrupa’ daki sürekli olarak parçalanan ve büyük devletler arasında çekişilen küçük ulusların alın yazısını paylaşmış ve bağımsızlığını yıllar sonra, birçok savaşımın ardından kazana-bilmiştir.

Yorum yazın