Bilecik Hakkında Bilgi

Bilecik Hakkında Bilgi

• Bilecik ili, Marmara bölgesi, Karadeniz bölgesi, Ege bölgesi (İçbatı Anadolu bölümü) ve İç Anadolu bölgesinin bir- biriyle komşu olduğu alanda yeralır. Kocaeli ve Rize illerinden sonra üçüncü küçük ilimiz olan Bilecik’in yüzölçümü 4 307 km”, nüfusu 137 120’ dir (1975). 6 ilçeye ayrılmıştır: Merkez; Bozüyük; Gölpazarı; Osmaneli; Pazaryeri; Söğüt.
• Kuzeyinde Sakarya, kuzeydoğusunda Bolu, doğusunda Eskişehir, güneyinde Kütahya, batısında Bursa illeri yeralır.
• İlin merkez, Osmaneli ve Pazaryeri ilçeleri ile Bozüyük ilçesinin büyük bölümü, Marmara bölgesinde bulunur. Göl- pazarı ve Söğüt ilçeleri, Karadeniz bölgesi sınırları içindedir. Bozüyük ilçesinden küçük bir kesim İç Anadolu bölgesine, gene aynı ilçenin güneyinde çok küçük bir kesim de, Ege bölgesinin İçbatı Anadolu bölümüne taşar. Türkiye’de dört bölgenin ilişki alanında yeralan tek il Bilecik’tir. Bu nedenle de, Bilecik’in coğrafi özelliklerinin çoğunda, bir geçiş özelliği belirir.
• Bilecik ilinin yüzeyşekillerinde dikkat çekici bir özellik, ovaların az yer tutmasıdır. Buna karşılık, vadilerle derince yarılmış yaylalar ve fazla yüksek olmayan tepeler, topografyanın başlıca öğeleridir. Bilecik ilinin kuzeyinde uzanan doğu-batı doğrultulu Sün- diken dağlarının batı uçları, Bilecik sınırlarından içeri sokulur. Bilecik – Bursa il sınırı üstünde de Ahi dağı yükselir. İlin en güneyinde bulunan dağlar, İçbatı eşiğine bağlı engebelerdir.
• Bilecik’in ikliminde de geçiş özelliği görülür: Marmara, Karadeniz, İç Anadolu etkileri. İlin merkezinde en soğuk ay ortalaması 2,5°C, en sıcak ay ortalaması 21,7°C’tır. Bugüne kadar raslanan en düşük sıcaklık — 16°C (13.1.1950), en yüksek sıcaklık 40,6°C’tır (21.8.1945). Bilecik’e göre daha yüksek ve İç Anadolu’ya daha yakın olan Bozüyük’te, bu değerler daha düşüktür: En soğuk ay ortalaması 0,2°C, en sıcak ay ortalaması 20,4°C; bugüne kadar raslanan en düşük sıcaklık — 25,7°C (15.1.1968), en yüksek sıcaklık 39,5 °C (11.8.1970). Yıllık yağış tutarı Bilecik’te 436 mm iken, daha yüksek olan Bozüyük’te 550 mm’yi, Karadeniz bölgesi sınırları içinde bulunan Söğüt’te ise 623 mm’yi bulur. Kar yağışlı günler sayısında ortalama olarak Bilecik’te 20, Bozüyük’te 21 gün giUi birbirine yakın değerler gözlendiği halde, karın yerde kalma süresi İç Anadolu sınırına yaklaştıkça artar (Bilecik’te 23 gün, Bozüyük’te 34 gün).
• Doğal bitki örtüsü de, Bi- lecik’in çeşitli bölgelerin ilişki alanında bulunmasından etkilenir ve çeşitli bir görünüş alır. Karadeniz ikliminin etkisinde kalan kesimlerde, özellikle kuzeye bakan yamaçlarda, kayın ağacı gibi nemcil özellikli yayvan yapraklılar göze çarpar. Daha yükseklerde ise, köknar gibi iğne yapraklılar bulunur. Güneye bakan yamaçlarda, Akdeniz ikliminin etkisi görülür ve karaçamlar geniş bir alana yayılır. İç Anadolu özelliğinin belirgin olduğu kesimlerde (Bozüyük’ ün doğusunda olduğu gibi) ise, doğal bitki örtüsü bozkır görünüşündedir.
• Bilecik ilinin en önemli akarsuyu, il topraklarını güneydoğu – kuzeybatı doğrultusunda verevine keserek akan Sakarya’dır. İlin öteki bütün sulan da, Sakarya’da toplanarak Karadeniz havzasına gider. İl sınırları içinde Sakarya’nın aldığı en önemli kol, güney – kuzey doğrultusunda akan ve büyük bir bölümünde
Ankara – İstanbul demiryolu tarafından izlenen Karasu’dur. Komşu illerden gelen bazı sular da, Bilecik ili sınırlan içinde Sakarya’ya kavuşurlar: Bolu ilinden gelen Göynük suyu; Bursa ilinden gelen Göksu; vb.
• 1975 sayımının sonuçlarına göre, Bilecik iü sınırlan içinde 137 120 kişi yaşıyordu. Bu sayının ilin yüzölçümüne bölünmesiyle elde edilen yoğunluk sayısı 32 idi. Aynı yılın Türkiye nüfus yoğunluğundan (52) oldukça düşük olan bu yoğunluk, Pazaryeri (48), merkez (38) ve Bozüyük (36) ilçelerinde il ortalamasının üstüne çıkar. Söğüt (28), Gölpa- zan ve Osmaneli (her ikisinde de knv’ye 25 kişi) ilçelerinde,
il ortalamasının altına düşer. Görüldüğü gibi, en yüksek olduğu ilçede bile yoğunluk, Türkiye ortalama yoğunluğunun altındadır.
• İl nüfusunun yüzde 19’u, nüfusları 10 000’i aşan iki kentte (Bozüyük ve Bilecik) yaşar.
İLİN İKİ KENTİ:
BOZÜYÜK VE BİLECİK
• İlin en büyük kenti, 1975 sayımında nüfusu 15 197 olan Bozüyük’tür. Haydarpaşa-Ankara demiryolu ve Bursa-Eskişehir karayolu üstünde yer- alır. Bu iki yolun buradan geçmesi, Bozüyük’ün gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Eski İstanbul – Bağdat kervan yolunun da buradan geçmesi Bozüyük’ün Osmanlı yapıtlarıyla süslenmesini sağlamıştır (En önemlisi Kasımpaşa Camisi). Her nüfus sayımında, nüfusu il merkezi olan Bilecik’inkinden fazladır (1975’te Bozüyük 15 197; Bilecik 11 269 nüfus). Son yıllarda Bozüyük, çeşitli sanayi kollannın yanında, özellikle seramik sanayisinin geliştiği bir merkez olarak göze çarpmaktadır.
• Bilecik, ilin ikinci büyük kenti ve merkezidir. Karasu vadisine dik yamaçlarla inen, 500 m yükseklikteki dalgalı bir yayla yüzeyi üstünde kurulmuştur. Karasu vadisinden geçen Haydarpaşa – Ankara demiryolu üstündeki Bilecik istasyonu, kente 5 km uzaklıktadır. Bu istasyon çevresinde, Bilecik’e bağlı yeni bir kesim gelişmiştir (İstasyon mahallesi ya da Aşağı Bilecik). Ama asıl idare ve ticaret merkezi, yayla üstünde yeralan ve »Yukarı Bilecik» de denen kesimdedir. Cumhuriyetin ilk nüfus sayımında nüfusu 4 000’i bile bulamayan (3 581) Bilecik kentinin nüfusu, yavaş bir artmayla ancak 1970’te 10 000:’i aşabilmiştir (11 744), 1975’te, nüfusunun bir önceki sayıma göre, biraz azalmış olduğu görülmüştür (11 269).

BİLECİK İLİNİN EKONOMİK ETKİNLİKLERİ

• Bilecik ilinin coğrafi özelliklerinin çoğunda görülen çeşitlilik, tarımında da görülür. Bununla birlikte, ekili alanların çoğunu tahıl tarlaları kaplar. 1977’de ekili alanların yüzde 87’si tahıl ekimine ayrılmıştı. Bunun da yüzde 76’sında buğday ekiliyordu (52 440 hektarlık buğday tarlalarından 87 000 ton üretim). Baklagillerden en çok nohut, fasulye ve hayvan yemi olarak kullanılan fiğ ekilir. Sanayi bitkileri arasında, birinci sırayı şeker pancarı alır (1977’de 2 294 hektarlık alanda 70 000 ton üretim). Üretilen şeker pancarı, Eskişehir ve Adapazarı fabrikalarına gönderilir. Ayrıca, pek önemli olmamakla birlikte, ayçiçeği, pamuk ve tütün ekimi de yapılır. Meyvecilik vadi tabanlarında toplanmıştır. Demiryolunun izlediği Karasu vadisi, çeşitli meyve ağaçlarının (özellikle kayısı, nar, elma, ceviz, kiraz) bulunduğu bahçelerle kaplıdır. Bilecik ilinde bağlar da geniş yer tutar. Hayvancılık bakımından başta koyun gelir (1977’de 174 000 koyun), sığır sayısı azdır. Tavukçuluk gelişmiştir.
• İlde sanayinin en çok geliştiği yer Bozüyük’tür. Burada, kiremit, seramik, mobilya yapımı gibi sanayi kolları bulunur. Ayrıca Bilecik’te konserve ve yem fabrikaları, Söğüt’teki seramik fabrikası, öteki önemli kuruluşlardır.
• Anadolu demiryollarının trafiği en yoğun olan hattı Bilecik’ten geçer (Haydarpaşa- Ankara demiryolu). Bu hat, il topraklarına kuzeyden girer; önce Sakarya vadisini, sonra da onun kolu olan Karasu vadisini izler. Bu önemli yoldan başka, İstanbul – Eskişehir ve Bursa – Eskişehir karayolları da Bilecik’ten geçer.

Yorum yazın