Bangladeş Hakkında Bilgi

Bangladeş Hakkında Bilgi

Pakistan’da yapılan ilk genel seçimlerden (1970 aralığı) ancak bir yıl sonra, 17 Aralık 1971’de bir devlet kuruldu Bangladeş.
1947’te Hindistan imparatorluğunun bölünmesinden sonra kurulan Pakistan’ın doğu bölümünü oluşturan Bengal, ülkenin batı bölümünden (Pencap), 2 000 km uzunluğunda, Hindistan’a’ bağlı bir toprakla ayrılıyordu. Aralarında yabancı bir ülkenin toprakları bulunan bu ırk, dil ve anlayış bakımından büyük ölçüde farklı iki eyalet arasında tek bağ İslâm diniydi ve daha verimli ama yoksul olan doğunun, batıya karşı ayaklanmasına engel olamadı.
Bengal’in özerklik isteği, 1970 seçimlerinde Avami Birliği’nin (Bengallilerin ulusal partisi) büyük başarı kazanmasından sonra, tam bağımsızlık isteğine dönüştü. Avami Birliği başkanı Şeyh Mucibürrahman’ın Pakistan cumhurbaşkanı general Yahya Han’la bozuşması, Yahya Han’ın Bengal halkına karşı kanlı bir bastırma hareketine girişmesine yolaçtı.
Birkaç ay içinde 10 milyon Bengallinin topluca Hindistan’a göçmesi karşısında ekonomik gelişmesinin durmasından ve 40 milyon Bengallinin yaşadığı kendi topraklarına bir saldırıdan korkan Hindistan, Pakistan’a savaş açtı. Bengallilerin silahlı direnme örgütü Mukti Bahini’nin de yardımıyla, iki hafta içinde Bengal’i kurtardı.Ama Bangladeş, kurulur kurulmaz (1971) büyük iç siyaset sorunlarıyla karşılaştı. Sol partiler, ulusçu eğilimli yöneticiler topluluğunun dengesini tehdit etmeğe başladılar.
Uluslararası düzlemde Bangladeş, koruyuculuğu ezici olan Hindistan’dan biraz uzaklaşmağa çalışmaktadır; ama gelişmesini de, güvenliğini de büyük komşusunun yardımı olmaksızın sağlayacak durumda değildir. Çıkarları da ortak olan iki ülke arasında anlaşmalar yapılmıştır. Bengal’ in «kızıllaşmasını istemeyen Hindistan, ülkeyi teknik açıdan önemli ölçüde desteklemektedir.
Sanayinin çok az gelişmiş olduğu Bangladeş’in gelirlerinin büyük bölümünü jüt (dünyanın birinci üreticisi) sağlar. İklimin sıcaklığı ve yağışlılığı, ülkede pirinç (toprakların dörtte üçünde), çay, şeker kamışı, keten ve tütün yetiştirilmesine de olanak verir. Kanallar, ırmaklar, bataklıklarla örtülü olan Bangladeş’te mal ve insan ulaşımı, büyük ölçüde ırmak yoluyla yapılır.
Nüfus yoğunluğunun yüksekliği (km2’ye ortalama 380 kişi, yer yer 1 200 kişi) nedeniyle Asya’nın en yoksul ülkelerinden biri olan Bangladeş, büyük sıkıntılarla karşı karşıyadır.

Yorum yazın