Atlas Dağları Nerededir

Atlas Dağları Nerededir – Atlas Dağları Hakkında Bilgiler
Kuzey Afrika’da dağ sistemi. Güneybatı-kuzeydoğu yönünde Büyük Sahra’dan Akdeniz’e kadar uzanan ve birçok sıradağdan oluşan Atlas dağları, batıdan doğuya doğru alçalırlar. En yüksek kesimleri
Büyük Atlas ya da Yüksek Atlas dağlarında (Cebel Tubkal’da 4 165 m) yer alır.
Atlas dağlarını oluşturan sıradağların yapıları, birbirlerinden farklı ve son derece çeşitlidir; Üçüncü Zaman’daki şiddetli sarsıntılar, Büyük Sahra tabanının kuzeyinde birikmiş İkinci Zaman ve Üçüncü Zaman tortullarının yükselmesine yol açmıştı ve daha Eyosen döneminde, batıda yüksek kıvrımlar oluşurken, güney kesimde kırılmalar ortaya çıktı. Daha sonra Miyosen-Pliyosen arasında yeni sarsıntılar, güneybatıda tabanı ve kıvrılmış tortuları yükselterek Büyük Sahra Atlasları’nm ve Fas Atlasları’nın yükseltisini daha da artırdılar. Bu arada kuzeydoğuya doğru, kıvrdmalar, kırıklar ve yanardağ püskürmeleri (Orta Atlas dağları) ortaya çıktı. En yeni kıvrılmalar, Tunus sıradağlarının sırt çizgisi ile Krumiri dağlarında kubbe ve çanak görünümünde yer şekilleri oluşturdu ve Cezayir’deki Avras sıradağlarını en yüksek noktalarına ulaştırdı.
Atlas dağlarında görünüm kesimlere göre büyük ölçüde değişir. Güneyde, Anti Atlas dağları ile Bani dağlarına koşut uzanan, kuzeydoğuda Orta Atlas dağlarıyla devam eden Fas’taki Yüksek Atlas dağlan dizisi, kıvrılmış ve kırıklı yüksek Alp dağları görünümündedir; burada kaba biçimli, billursu doruklar, aşınma sonucu birbirinden iyice ayrılmış kıvrımların üstünde yükselir, Cezayir ve Tunus’taki Sahra Atlasları (2 327 m) ve Teli Atlasları (2 308 m), Büyük Sahra kıyısında
uzanırlar; yamaçlardaki sel suları tarafından derinlemesine yarılmışlardır; doğuya doğru daralarak, Tunus’ta Bizerte ve Bon burnu yönünde ortadan masamsı topraklar bölgesini (Cezayir-Fas yüksek yaylaları bozkırları) çerçevelerler. Atlas dağlarının çeşitli sıralarında görülen farklı yaşama biçimleri, yükseltiye, yağışlara ve tarihsel olaylara dayanılarak açıklanabilir.

BÜYÜK ATLAS DAĞLARI
Kuzey Afrika’nın en yüksek sıradağlarını oluşturan Büyük Atlas (ya da Yüksek Atlas) dağları, güneybaüdan kuzeydoğuya doğru 750 km boyunca uzanırlar; Fas’m güneyinde, Sus ve Dades göçüntülerinin,’ kuzeyindeyse Havz ve Yukarı Muluya ovalarının üstünde yükselirler.
Çoğunlukla Berberilerin oturduğu bu bölgede, nüfus yoğunluğu özellikle batı kesimde yüksektir: Büyük köylerde yaşayan ve geleneksel toplum yapılarını koruyan köylüler yamaçlarda düzenledikleri taraça- larda ya da vadilerde, tahıl tarımıyla geçinirler. Kışın vadilere inildiği, yazm yaylalardaki otlaklara çıkıldığı için, tarımın hayvan yetiştiriciliğiyle birlikte sürdürülmesi zorunludur. Yörede teknik değişikliklere ve ticaret ilişkilerinin yeni biçimde düzenlenmesine yol açan Marakeş kentinin etkisiyle, yaşama biçiminde sınırlı da olsa bazı değişiklikler ortaya çıkmaktadır.

ORTA ATLAS DAĞLARI
Güneyde Yukarı Muluya’nın yanı başında yükselen kıvrımlı sıradağlar geniş kalkerli yaylalarla çevrilmiştir. îyi yağış alan, yamaçları ormanlar ve otlaklarla kaplı olan Orta Atlas dağlarında, koşullar hayvancılığa son derece elverişlidir. Çeşitli Berberi aşiretleri, yazın dağlardaki topraklarında, kışın alçak kesimlerdeki topraklarında yaşar, mevsimden mevsime çadırlarıyla yer değiştirirler. Göçebe hayvancılığın hâlâ başlıca etkinlik olmasına karşın, bir yandan nüfus artışı, bir yandan da ormanların, ortak kullanılan otlakların azalması nedeniyle, yarı-göçebe yaşamın yerini yavaş yavaş yerleşik yaşam almakta, tarım gelişmekte, yerleşme merkezleri kalabalıklaşmakta ve büyümektedir.
SAHRA ATLASLARI
Sahra tabanı üstündeki Atlas dağlarının güney sınırını oluşturan ve Cezayir-Fas sınırında 700 km boyunca Ziban’a doğru uzanan bu dağlar, güneyde Büyük Sahra’nın iklim sınırını, kuzeyde de Akdeniz etkilerinin sona erme sınırını belirlerler. Kuzey yamaçlarında sebze ve meyve yetişti-
ren dağlılar ile yerleşik çiftçiler, dağ eteği kesiminde yazın yaylaya çıkan yarı-göçebe topluluklar yaşar.
TELL ATLASLARI
Muluya’dan Bon burnuna kadar kıyıya koşut uzanırlar. Akdeniz ikliminin etkisiyle bölgede kurak iklim egemendir ve seller toprağın büyük ölçüde aşınmasına neden olur. Denize yakın olan ve yeterli yağış alan yüksek yerler, mantar meşeleri ve çamlarla kaplıdır. Tafna ve Maskara’nın iç ovalarında yaşayan halk, tarımla uğraşır.

Yorum yazın