Jeoloji

Doğalgaz ve Petrolün Oluşumu

Doğalgaz ve Petrolün Oluşumu içinde yaşadığımız dünya, gaz ve petrolün ilk oluşmaya başladığı zamanlardaki dünyadan çok başkadır. O zamanlar yeryüzünün büyük bir bölümü su ile kaplıydı ve denizler “plankton” adı verilen çok ufak canlılarla doluydu. Geçen yüzbinlerce yıllık sürede bu canlılar öldüler ve denizin dibine çöktüler. Aradan çok uzun bir süre geçti. Tabaka tabaka kum ve çamur bu planktonların üstünü kapladı. Daha sonraları ... Okumaya devam edin →

Magma Çeşitleri

Magma Çeşitleri – Magma Türleri Bir yanardağın patlayışını gözönüne getirdiğimizde, bir dağ tepesindeki kraterden kızgın kayalar, buhar ve çeşitli gazların büyük bir hızla havaya fırladığını düşünürüz. Yanardağların birçoğu böyle etkinlik gösterirken, birçoğunda lavın yavaşça aktığı görülür. Yanardağlarda patlamanın gürültülü ya da yavaş olması, bacadan çıkan magmanın türüne bağlıdır. Başlıca iki tür magma vardır: Granit ve ... Okumaya devam edin →

Katılaşmış Lavdan Oluşan Platolar

Katılaşmış Lavdan Oluşan Platolar Geçmişte, yavaş yavaş akmış lavlar büyük bir dağ oluşturamamıştır. Çünkü bu tür lavlar yerkabuğunun içinde açılan,dar kuyu biçiminde bacalardan püskürmemiştir. Tersine, bu lavlar yer- kabuğuna uzun çatlaklardan sızarak geniş bir alana yayılmıştır. Bu tür “çatlaktan çıkan akmaların” hemen hemen hepsi bazalt türü lavdan oluşmuştur. İzlanda’nın büyük platoları, Hindistan’ın güneybatısındaki ... Okumaya devam edin →

Yanardağ Bacasından Çıkan Gazlar

Yanardağ Bacasından Çıkan Gazlar Bir yanardağ patladığında gaz, kaya parçacıkları ve lavın havaya püskürtüldüğünü gördük. Şimdi bir yanardağın çıkardığı bu maddeleri inceleyelim. Bir yanardağdan çıkan gazın yaklaşık beşte dördü buhardır (Genellikle yanardağlardaki püskürmede patlama, gücünü, biriken aşırı buhardan alır). Yanardağlardan çıkan buhar dışındaki gazların çoğu zehirlidir. Sülfür dioksit ve hidrojen sülfit gibi gazlar da hem zehirlidir, ... Okumaya devam edin →

Yerkürenin Oynayan Tabakaları

Yerkürenin Oynayan Tabakaları Açık denizlerin ortasındaki sıradağlar ve onları kesen faylar, denizin altında ve yüzeyinde yanardağların oluşmasına neden olur. Ama bu, ne Meksika, İtalya ve İran’da görülen kara yanardağ kuşaklarını, ne de Büyük Okyanus Ateş Kuşağını açıklamak için yeterli değildir. 1960 yılının sonlarına doğru bilimcilerce, kara yanardağ kuşaklarını açıklayacak yeni bir kuram geliştirilmişti. Buna “Tektonik Tabaka Kuramı” ... Okumaya devam edin →

Yanardağ Biçimleri

Yanardağ Biçimleri Yazımızın başında yanardağların kendi kendine oluşan dağlar olduğunu belirtmiştik. Dağın biçiminin de, kendisini oluşturan maddelere bağlı olduğunu söyleyebiliriz. Yanardağın püskürmesi sırasında bacadan fırlayan taşlar çıktıkları yerin çevresinde dik bir tepe meydana getirirler. Bu tür yanardağlar kül ya da toz konili yanardağ diye tanımlanırlar. Genellikle taşların ardından bacadan lav akmaya başlar. Akan lav yamaçlardaki taşları ... Okumaya devam edin →

Yanardağ Taşları

Yanardağ Taşları Bütün bu değerli maddeler, yanardağ patlamaları sonucu ortaya çıkmışsa da bir yanardağdan fışkırtıldıkları ya da püskürtüldüklerini söylemek de doğru olmaz. Yanardağ etkinliği sırasında bu maddelerin bir yere birikip kaldığını söylemek daha yerinde olur. Bu arada kaya parçalarının yanardağ patlaması sırasında havaya püskürtülmelerinden de söz edebiliriz. Bilim adamları bu katı kaya parçalarını eksiksiz olarak tanımlayabilmek amacıyla ... Okumaya devam edin →

Lav Akımı

Lav Akımı Lav, yanardağdan ilk çıktığında, tıpkı yüksek fırından çıkan demir gibi, akkor halindedir. Akış hızı, kuşkusuz dağın eğimine ve lavın ağdalılık derecesine bağlıdır. Genellikle saatte 7,5 kilometre hızla akarsa da, 15 kilometre hızla aktığı da görülmüştür. Bu lav akımının yönü, 1935 yılında Hawai’de olduğu gibi, yer yer bilim adamlarınca değiştirilmiştir. O yıl, Mauna Loa adlı Hawai türü bir yanardağ patlamış, Hilo Dağı’nın ... Okumaya devam edin →

Siyah Camdan Bir Dağ ve Yüzen Taşlar

Siyah Camdan Bir Dağ ve Yüzen Taşlar A.B.D.’de Wyoming eyaletinin Yellow Stone Ulusal Parkı’nda siyah cama benzer obsidyen adı verilen taşlardan oluşmuş bir dağ vardır. Obsidyen, granit türünden bir lavın içindeki değişik çeşitli madenlerin ayrılmasına olanak kalmadan Çok çabuk soğumasından meydana gelmiştir. Çoğu zaman siyah olan bu taş koyu gri, kırmızı ya da İçi siyah çizgili kırmızı renkte de olabilir. Amerika yerlileri, bu dağdan kopardıkları ... Okumaya devam edin →

Yanardağ Kuşakları

Yanardağ Kuşakları Haritaya bir kez daha bakınız. “Yanardağ Kuşaklarını parmağınızla izleyiniz. Alaska’da birçok yanardağ görünmektedir. Parmağınızı harita üzerinde batıya doğru kaydırınız. Aradaki denizden Asya’ya geçip, güneyde Sibirya, Japonya, Filipin- ler, Endonezya ve Yeni Zelanda’ya geliniz. “Ateş Kuşağı” bu noktada okyanus altında yok olmaktadır. Büyük Okyanus’un karşısında Güney Amerika’nın güney ucunda ... Okumaya devam edin →