Yenilenme Nedir

Yenilenme Nedir

YENİLENME, biyol., canlılarda vücudun zarar gören ya da herhangi bir nedenle yitirilen bölüm ya da organların yenilenebilmesi yeteneği, regenerasyon. Yenilenme yeteneği canlıdan canlıya değişmekle birlikte, gelişmiş canlılarda hemen hemen hiç yoktur. Örneğin memeliler ve kuşlarda bu yetenek görülmez. Buna karşılık tek hücrelilerde, sürüngenlerde, selenterelerde daha çok görülür. Gelişmiş çamlardaki yenilenme olayı, vücudun zarar ya da yıkım gören bölgelerinin iyileştirilmesi biçiminde gelişir; yaraların iyileşmesi, kıl ve saçların yeniden çıkması, derinin onarılması gibi, gelişmiş canlılarda bir organın yitirilmesi, örneğin kolun ya da bacağın kopması yenilenme biçiminde yerine konulamaz. Oysa çokayaklılarda, örümceklerde; kabuklularda vücudun bir parçası koptuğunda yenilenme kendiliğinden olur. Bazı omurgalılarda, balıklarda ve amfibyumlarda az olmakla birlikte yenilenme yeteneği görülür. Örneğin bazı balıklar ve kuyruklu kurbağalar solungaç, yüzgeç ve kuyruk gibi bölümlerini yenileyebilirler. Kertenkelelerde ise kopan kuyruk yenilenirken, öteki organlarını yenileyemezler. Bazı aşağı tür canlılarda yenilenme bir üreme biçimidir. Hidra eşeyli olarak üreyebildiği gibi daha çok yenilenmeyle ürer. Bazı solucan türlerinde de üreme, yenilenme yoluyla gerçekleşir. Yenilenme olayı iki yöntemle oluşur: Mor-falaksis ve epimorfoz. Morfalaksiste vücudun bir parçasından eski bölümlerin tümü oluşarak vücut tamamlanır. Daha yaygın bir yöntem olan epimorfozda yeniden oluşan eski bölümlerden ayrı olur; doku hücrelerinin yapışmasıyla yenilenme hücreleri ortaya çıkar.

Yorum yazın