Ur Sineği

ur sineği, yumru sineği olarak da bilinir, Diptera (çiftkanatlılar) takımının Cecidom-yiidae (bazen Itonididae olarak sınıflandırılır) familyasını oluşturan küçük ve ince yapılı böceklerin ortak adı. Uzun ve seyrek tüylü olan duyargaları, tespih taneleri biçimde dizilmiş parçalardan oluşur. Kanatları çok az damarlı ve kısa tüylüdür. Parlak renkli larvalar, bitkilerin yaprak, çiçek, dal gibi çeşitli bölümlerinde yol açtıkları doku şişkinlikleri (urlar) içinde yaşarlar. Birkaç tür öbür sineklerin oluşturduğu urlarda bulunur. Gelişimlerini tamamlayan larvalar urlar içinde ya da toprakta pupa evresine girer ve kışı erişkin öncesi evrede geçirirler.

Mazı sineği(*) bu familyanın en zararlı böcekleri arasında yer alır. Holarktik bölgeye yayılmış olan kasımpatı ur sineği (Diarth-ronomyia hypogaea) yapraklarda küçük urlar oluşturur. Gül ur sineği (Dasyneura rhodophaga) özellikle seralardaki güllerin sürgün ve tomurcuklarına bulaşır. Avrupa’ da geniş bir dağılım gösteren, Türkiye’de de rastlanan Rabdophaga salicis söğüt sürgünlerine zarar verir. Ayrıca tahıl bitkilerine ve çeşitli meyve ağaçlarına bulaşan birçok ur sineği türü de vardır.

Ur sineklerinin birkaç türü yaprakbitleri, keneler, kabuklubitler ve kabuk böceği larvalarıyla beslendiğinden yararlı sayılır. Mi-astor cinsinden ilginç bir ur sineği türü pedogenez denen üreme yöntemiyle dikkat çeker. İri larvaların içinde gelişen daha küçük yavru larvalar ana larvayı tüketerek beslenir ve sonunda çevreye dağılırlar. Bu larvalar da pupa evresine geçmeden benzer biçimde birçok kuşak oluşturabilir.

Yorum yazın