Süt Nedir

Süt Nedir

süt, memelilerde, dişilerin meme bezlerinden salgılanan ve doğumdan sonra yavruların beslenmesini sağlayan sıvı. Yazılı tarihin öncesinden bu yana hayvan sütünden besin olarak yararlanılmaktadır. Süt ve süt ürünlerinin önemli bir ticaret konusu olduğu günümüzde. Batı ülkelerinde büyük ölçüde inek sütü, Hindistan, Çin, Mısır ve Filipin-ler’de manda sütü, Akdeniz ülkelerinde keçi sütü, Avrupa’nın kuzeyinde ise Ren geyiği sütü kullanılır. Kafkas Dağlarında yaşayan halklarda kısrak sütü, mayalı bir içecek olan kımızın ana maddesidir.

Bütün memelilerin sütünde su, yağ, protein, şeker ve inorganik tuzlar bulunmakla birlikte, beslenme ve başka etkenlere bağlı olarak türler ve aynı türün bireylerinin sütlerindeki oranları farklılık gösterir. Her türün sütü doğumdan sonra uzunca bir dönem kendi yavruları için besin olarak yeterli görünürse de, doğumdan kısa süre sonra yavrular genellikle başka besinleri de küçük miktarlarda almaya başlar. Süt midede çökelerek yağ damlacıklarını içeren pıh-tımsı bir madde oluşturduğundan sindirilen yağlı besinlerin sıklıkla yol açtığı sorunlarla karşılaşılmaz.

Vücutta bireşimlenmeyen bütün temel aminoasitleri içeren süt proteininin besleyici değeri yüksektir. İçerdiği minerallerden kalsiyum ve fosfor normal kemik gelişimi için yeterli miktarda, demir ise oldukça azdır. Çeşitli hayvan türlerinin sütlerinde farklı miktarda A vitamini ve karotenin bulunur. Çiğ sütteki mikroorganizmalar sütün belirli bir süre içinde ekşiyip kesilmesine yol açar. Sütün donma noktasının biraz üstündeki sıcaklıkta saklanması, bakterilerin çoğalmasını ve yol açtıktan kimyasal değişimleri önemli ölçüde azaltarak, sütün uzun süre tadı değişmeden korunmasını sağlar.

Birçok ülkede, zararlı mikroorganizmaların taşınmasını önlemek amacıyla sütün pastörize edilmesini zorunlu kılan yasalar vardır. Bu işlemde süt, hastalığa ve ekşimeye yol açan mikroorganizmaların büyük bölümünü yok etmeye yetecek bir sıcaklığa kadar ısıtılır. Ölmeyen bakteriler zararsız olmakla birlikte, sütün kötü tat almasına yol açabildiğinden bunların çoğalmasını olabildiğince azaltmak için pastörize süt kapalı kaplarda ve soğukta saklanmalıdır.

Piyasadaki sütlerin büyük bölümü, yağın eşit dağılmasını sağlamak amacıyla yüksek basınç altında küçük deliklerden püskürtülerek homojenleştirme işleminden geçirilir. Bu işlem sırasında sütün besin değerini artırmak için, D vitamininin yağdaki çözeltisi de eklenebilir.

Yorum yazın