Stoma kordalılar

Stoma kordalılar

İkincilağızlılara (Deuterostomia) ait ve türleri çok az sayıda kalmış olan ilkel hayvanların oluşturduğu dal.

Bu daldan olan hayvanların sinir sistemleri her zaman üstderi ile ilişkilidir. Fosil olan tipleri, kalıntılarına Kambriyen ve Silüryen’e ait tabakalarda raslanan graptolitlerle temsil edilir. Groptolitlerin, bireyleri birbirlerine bitkilerdeki gibi bir kolla bağlanmış, koloni halinde yaşayan deniz hayvanları oldukları anlaşılmıştır. Bu hayvanların bedenleri kabuklularda (Crustacea) olduğu gibi, kitinle örtülüydü. Günümüzde yaşayan stomokordalılar, başka hiçbir dalın kapsamına alınamazlar, çünkü bunlarda hem halkalısolucanlarda (Annelida), hem derisidikenlilerde (Echinodermata), hem de ilkelkordalılarda (Pro-tochordata), hattâ öbür gruplarda görülen özellikler bulunur. Günümüzde yaşayan biçimlerin en iyi tanınanlarından biri, sığ ve gelgitin görüldüğü plajlarda yer yer bulunan kıvrılmış dışkılarıyla kendini belli eden Balanoglossus’tur; bir süre ilkelkordalı olarak kabul edilmiş olan bu hayvana en eski omurgalıların en yakın atalarına daha çok benzeyen bir hayvan gözüyle bakılmıştır.
Yer solucanından daha gelişmiş olan Balanoglossus az çok halkalısolu-canlar gibi yaşar. Balanoglossus’un kurt biçimindeki bedeni, türlere göre birkaç sm (ortalama 10-15 sm) uzunlukta olabilir, ama sıcak denizlerde yaşayanlarda 2,50 m’ye erişebilir. Hayvan canlı renklerle bezenmiştir. Bedenin ön bölümü, bir çeşit yakadan çıkan hortum biçimindedir. Ağız, karın kesiminde ve hortumun
tabanında bulunur. Hortum, eskiden iplik (korda) olduğu sanılmış olan körelmiş bir oluşum kapsar. Yakadan, kıvrılmış dışkıların dışarı atıldığı anüsün bulunduğu bedenin arka ucuna kadar, üstünde çok sayıda solungaç açıklıklarıyla üreme açıklıklarının art arda dizilmiş olduğu bir iz bulunur. Su, ağızdan girer, solungaç açıklıklarından çıkar ve böylece metabolizma için gerekli olan oksijeni getirir. Balanoglossus’un kurtçuğu, halkalısolucanlarınkini anımsatır. Erişkin birey, parçalara ayrıldığında, eksik bölümlerini, bir yer solucanı kadar kolaylıkla, yeniden oluşturur. Çeşitli Balanoglossus türleri Enteropneusta sınıfını oluştururlar. Stomokordalıların ikinci sınıfı (fosil olan graptolitlerin dışında) Pterobranchia’dır

Yorum yazın