Sterol nedir

STEROL i. (fr. sterol). Biyokim. Kolesterol’e benzeyen bir kısım bileşiklere verilen ad.

— ANSiKL. Sterol’ler suda erimez, fakat kloroformda ve organik eriticilerin çoğunda erir; ince ve parlak iğneler veya kertikli levhacıklar halinde billûrlaşır. Çoğunluğu sola olmak üzere hepsi ışığı polarize eder. Steroller, fenantrenik durumunda altıgen şeklinde üçer çekirdekten oluşur; beşgen bir çekirdek de bunlara bitişiktir (siklopen-tofenantrenik yapı). 17 Karbon atomu taşıyan bu iskelete bir ikincil alkol fonksiyonu (kolesterol için Cs halinde) ve uzun bir yan zincir (kolesterol için C17 halinde) bağlıdır. Alkol fonksiyonu sterollere, asitlerle birleşince ester, yani sterid verir, diğer alkollerle birleşince de suda erimez (diji-tonozit – kolesterol bileşiği gibi) bileşikler yapar. Steroller aynı zamanda bazı boyama tepkimeleri de gösterir. Sterol miktarını ölçmede bundan faydalanılır (özellikle Li-ebermann tepkimesiyle).

Yapısının karmaşıklığı ve çeşitli bileşik çekirdeklerinin yerini alabilme niteliği taşıması bakımından sterollerin çekirdeği ve yan zincirleri «steroit» adı verilen pek çok sayıda bileşik doğurmağa elverişlidir.

Steroller hayvanlar âleminde (kan kolesterolü) ve bitkiler dünyasında (fitosterol. ergosterol veya D provitamini [bk. ViTA MiN]) pek yaygındır. (L)

Etiketler: ,

Yorum yazın