Soya nedir – Soya faydaları

Soya nedir – Soya faydaları

SOYA i. (mançu dilinde k.). önceleri yalnız Çin ve Japonya’da, sonraları başka ülkelerde de yetiştirilen tanm bitkisi. (Fasulyegillerden.)

— Eczc. Bu bitkinin enzim bakımından çok zengin olan taneleri (en çok Ureaz bulunur), protein oranı bakımından da yüksek değer taşıdığından (yüzde 36) şeker hastalan için «soya ekmeği» yapmağa yarar.

— ANSİKL. Soya (Glycine hispida – Soya hispida – Dolichos soya) en eski tarım bitkilerinden biridir. Anayurdu muhtemelen Koşinşin, Güney Japonya ve Cava’dır; M. ö. 3000 yıllarında bile izine rastlanır. XVIII. yy.da Avrupa’ya girmiştir. Bütün gayretlere rağmen Avrupa’da pek yaygınlaşamadı, ama A.B.D.’de büyük bir gelişme gösterdi. Bugün A.B.D.’de 3 000 000 hektara yakın tanm alanında soya yetiştirilmekte ve dünya üretiminin yansı sağlanmaktadır. Dünya üretiminin diğer yarısını ise esas itibanyle Çin (Kuzey ve Kuzeydoğu Çin) sağlamaktadır; Çin’in bu kesimlerinde bas yiyecek soyadır. Soya gündüz u-zunluğuyle çok yakından ilgili bir bitkidir (kısa gün bitkisi). Yetiştirme tarzı fasulye ile aynıdır. Soya özellikle yağ elde etmek amacıyle yetiştirilir. Unu şeker hastalarının yiyeceği arasına girer. Proteince çok zengin olduğundan mükemmel bir hayvan yemidir.

• Türkiye’de Birinci Dünya savaşından sonra ilgi çekmeğe başlayan soyadan yağ üretimi 1958’de gerçekleştirildi. Turyağ kuramlarında yılda 2 000 t kadar soya işleniyordu. özellikle Karadeniz kıyılannda yetiştirilen soyanın daha geniş ölçüde değerlendirilebilmesi için SUmerbank’m ve Ordu’-lu bazı işadamlarının katılmasıyle 1957’de
2 milyon lira sermayeli bir şirket kuruldu. Şirket tarafından bir polonya firmasına kurdurulan Ordu Soya Yağı fabrikası 7 000 tonluk silo, 4 pres, rafineri, kurutma bölümü ve solvent tesisleriyle çalışmağa başladı. Fabrika 32 milyon liraya mal oldu ve soyadan başka fındık kabuğu, keten ve tütün tohumu işleyebilecek nitelikte düzenlendi. Tesisin kapasitesi de yılda 10 000 t soya olarak hesaplandı. Bundan 1 700 t yemeklik yağ ve 8 000 t küspe elde edilmesi öngörüldü. Bu tarihlerde Türkiye’de üretilmekte olan soya miktan bu tesisin ihtiyacını karşılayacak ölçüde değildi. 1948-1964 Döneminde ortalama 4 594 hektar arazide soya ekimi yapılıyor, buradan 4 145 t soya fasulyesi elde ediliyor, bunun 180-260 tonu tohumluk olarak kullanılıyor, 2 932 tonu da ihraç ediliyordu. Fabrikanın çalışmağa başlamasından sonra soya ihracatı durduruldu ve bir miktar da ithal edilmeğe başlandı. Bu arada ekim alanları genişletildi ve 1972’de 160 000 dönümlük alanda soya yetiştirilmesi, böylelikle yılda 20 000 t soya elde edilmesi, bunun da 3 200 t yemeklik yağ ve 16 800 t küspe olarak değerlendirilmesi programlandı;

Yorum yazın