Söğüt ağacı

Söğüt ağacı hakkında bilgiler

SÖĞÜT i. (esk. türk. k.). Bot. Genellikle su kenarlarında iyi yetişen ağaç (İlmî adı salix; söğütgillerden): Kadınlı erkekli, çoluklu çocuklu köylüler tarlalarından evlerine dönerlerken dibine oturduğum söğüt ağacının dallarından… (Y. K. Karaosmanoğlu). || Salkım söğüt. Bk. SALKIMSÖĞÜT.

— Sil. Söğüt yaprağı, ince yapılı bir hançer çeşidi.

— ANSİKL. Bot. Söğüt’ün çiçekleri ikiev-cikli, yaprakları almaşık dizili, hemen daima saplı, genellikle iki tarafı, hiç değilse alt tarafı tüylüdür. İlkbaharda kolayca göze çarpan tüylü veya tüysüz değirmi tomurcukları çok karakteristiktir: iç tarafı tüylü bir tek pul tomurcuğu sarar. Taçsız ve çanaksız olan bireşeyli çiçekler saplı veya sapsız tırtılsılar halindedir. Söğüt ikinci derece önem taşıyan bir ağaçtır. Çelikle kolay ürer. Yüz altmış kadar türü vardır, bunların hepsi birbiriyle kolayca melezleşir. Bellibaşlı söğüt türleri: kırmızı söğüt, 4 m’-yi aşmayan bodur bir ağaççıktır; porsuk yapraklı söğüt’ün yaprakları sapsızdır; sepetçi söğüdü’nün yaprakları çok uzun, yaprakların alt yüzü ve meyvesi tüylüdür; gök söğüt’ün yapraklarının her iki yüzü de tüylüdür; keçi söğüdü, 3-10 m yüksekliğinde, yapraklarının alt yüzü pamuk gibi tüylü bir ağaçtır; mavi söğüt’ün yaprakları tüysüz, alt yüzü mavimsi, kenarları dişlidir; mersin söğüdü kutup bölgelerinde ve Alp dağlarının yüksek yerlerinde yetişen 50 sm yüksekliğinde bir ağaççıktır; çalı söğüdü. yer altında bulunan sürüngen gövdeli, yer üstünde kısa dallı çalımsı bir bitkidir; yaprakları, özellikle yapraklarının alt yüzü beyaz olan ak söğüt, ılıman bölgelerde yaygın bir ağaçtır; ormanlarda, ovalarda veya vâdilerde hafif, serin ve nemli topraklarda iyi yetişir; yolların veya derelerin kenarlarında veya özel söğütlüklerde de yetiştirilir; salkım söğüt, 15-20 m yüksekliğinde, uzun sarkık dallı, uzun yapraklı bir ağaçtır; özellikle dere kenarlarında yetişir ve göze çok hoş görünür; arsız söğüt bütün topraklarda yetişir; bazen zararlı olacak derecede bütün koruyu kaplayabilir.

Nazik söğüt, hafif ve nemli topraklarda yetişir, soğuk ve kuvvetli topraklara ak söğütten daha iyi dayanır; su kıyılarında ve yol kenarlarında çok görülür; ormanlarda seyrek bulunur.

Söğüdün odunu marangozlukta, herek, maden direği, tırmık dişi v.b. yapımında kullanılır. Yakacak odun olarak makbul değildir: kömürü çok hafiftir, top barutu yapımında kullanılabilir. Kabuğu ince derileri sepilemekte işe yarar.

— Eczc. Ak söğüdün kabuğu peklik giderici ve ateş düşürücüdür; içinde salokzit ve tanen bulunur. Romatizmaya karşı ve kinin yerine tavsiye edilirse de pek az kullanılır.

♦ Söğütlü sıf. Söğüt ağaçları bulunan (yer).

+ Söğütlük i. Söğüt ağaçlarıyle kaplı yer: Artık çardağın asıl sahibi geliyor demekti: Ben toplanır kendi söğütlüğüme çekilirdim (Ş. S. Aydemir). [LM]

Yorum yazın