Mikroplarla İlgili Deneyler

Mikroplarla İlgili Deneyler

Bu deneyler mikropların nasıl ürediklerini ve ne gibi değişikliklere yol açtıklarını göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Deneylerde, özel bazı donanımlara gerek yoktur. Kullanılan her şey kolayca sağlanabilir. Bu deneylerde zararsız mikroplar kullanılmış olsa da yapılan her deney çok dikkatle sürdürülmelidir. Bir mikrobiyoloğun uygulayacağı önlemleri siz de göz önüne alın. Araç gereç ile işiniz bittiğinde ellerinizi yıkayın, kültürlerin doğrudan el ya da vücudunuza ya da besinlere değmesini önleyin. Ağzınıza hiçbir şey koymayın. Deneylerinizi bitirir bitirmez kullanılan malzemeyi gazetelere sarıp, çöpe atın. Sıvı maddeleri akıp gitmesi için lavabolara dökün.

Deney: 1 Cam şişelerde sütün ekşimesi:
• Amaç: Bozulmada, mikrop aktivitesini ve ısının önemini göstermek.
• Kullanılacak gereçler:
Taze süt (1 litre).
Litmus çözeltisi (litmus, asit ortamında pembeye ve alkol ortamında maviye dönen, mor bir boyadır. Eczane ya da kimyasal madde depolarında satılır.)
Dört cam bardak.
• İşlem :
1. Her bir şişeye 25 gr. kadar süt koyun.
2. Her birine, birkaç damla litmus çözeltisi koyarak sütün hafif mor bir renk almasını sağlayın.
3. Şişeleri kapayarak, her bir örneği, aşağıdaki durumlardan birine uygulayın. Her şişeye konulduğu yeri gösteren bir etiket yapıştırın.

Örneğin :
a- Buzdolabı ya da serin bir yerde, b-Ilık, karanlık bir yerde, c- Biraz toprak ekleyerek, ılık bir yerde, d- Güneşli bir pencere kenarında.
• İncelenecek sonuçlar:
A- örnekleri her gün inceleyiniz. Şişeleri sallamayın, ama sütün görünüşünde herhangi bir değişikliği, koku ya da rengindeki değişikliği yazın.

Şişeleri bir hafta saklayın.
B- Eğer mor renk, pembeleşmişse bu sütün şekerinin, asite dönüştüğünü gösterir. Bu durumda süt iki kısma ayrılabilir; altta, kalın ve yoğunlaşmış süt ve üstte, ince, peynir suyu renginde bir sıvı. Sütün tadı ekşi olabilir. Hangi örnekler bu değişmeleri göstermektedir?


Deney: 2 Limon hastalığı

• Amaç: Dokunma ile hastalığın geçmesi ve yıkamanın önemi..
• Kullanılacak gereçler:
1 küflü limon (hastalıklı).
6 iyi limon (sağlıklı).
6 plastik torba.
• İşlem :
1. Küflü limonu bir gazete üzerine yerleştirerek, bunu “hasta” olarak kullanın.
2. İyi (sağlıklı) 4 limonu alın ve bunları birer birer küflü limona sürün. Bunların 3’ünü ayrı torbalara koyun ve etiketlerin üzerine birden başlayarak numaralar yazın.
3. Hastalıklı 4 limonu, sabun ve suyla güzelce yıkayarak, ayrı bir torbaya koyun.
4. Geri kalan “sağlıklı” limonlardan birini, bir plastik torbada, denetim örneği diye saklayın.
5. “Hasta” limonu ayrı bir torbaya koyarak, bazı küf sporları dökülecek biçimde, yavaşça sallayın . Bu limonu çıkarın. Sonra, torbaya en son “sağlıklı” limonu yerleştirin. Her örneği uygulanan yönteme göre numaralayın.
6. “Hasta” limonu, daha ileri çürüme örneği olarak saklayabilirsiniz.
7. Tüm limonları, içinde bulundukları torbalarla serin ve karanlık bir yerde, bir hafta bekletiniz ve sonra inceleyin.
• İncelenecek sonuçlar:
A- “Sağlıklı” limonlarda (1,2,3 No’larda) hastalık var mı?
B- Yıkanan limona ne oldu?
C- 6 numaralı limon, sporların olduğu torbada çalkalandıktan sonra hastalandı mı?
D- Denetim limonuna ne oldu?


Deney: 3 Maya Balonları

• Amaç : Asit ve karbondioksit gazı üretimi ile mayaların fermantasyonunu göstermek.
• Kullanılacak gereçler:
5 temiz şişe.
S yumuşak, kolay şişirilebilir balon (Deliksiz olduklarını deneyin).
Maya örneği (kuru maya ya da ekmek mayası) Karbonhidratlar»(şeker, un, süt tozu ve kum üzüm)
Litmus çözeltisi.
• Uygulama:
1. Dört karbonhidrattan birer çay kaşığı alarak 100 gr. suyla karıştırıp bunları ayrı ayrı şişelere dökün.
2. Her şişeye, 3-4 damla kadar litmus çözeltisi ekleyin.
3. Mayayı dört eşit parçaya bölerek, her şişeye bir miktar koyun.
4. Beşinci şişeye, karbonhidratlardan biri ile litmus koyun. Ancak bu şişeye maya eklemeyin.
5. Balonları şişelerin üzerine geçirin.
6. Şişeleri ılık bir yerde, yuvarlanmayacak biçimde yan yatırın.
7. Bir saat kadar bekleyin.
• incelenecek sonuçlar:
A- Litmusun renginde bir değişiklik var mı? Eğer, pembe renk belirmişse, karbonhidrattan asit oluşmuştur.
B- Balonlara bakınız. Şişmişler mi? Balonların içindeki gaz karbondioksittir.
C- Bazı balonlardaki gaz miktarı daha mı fazla? Gaz miktarı, karbonhidrat türüne göre değişir. Çünkü maya enzimleri, bazı karbonhidratlar üzerinde daha iyi çalışırlar.
D- Beşinci şişedeki balona ne oldu? Herhangi bir asit ya da gaz oluştu mu?
Not: Bir başka basit deney hamur mayası yapmaktır (un, şeker, su ve maya ile) Yukarıdaki maddeleri karıştırarak macunsu bir hamur topağı şekline getirin.
Hamur mayasını küçük bir kaba koyarak üzerini örtün. Hamuru sıcak bir yere koyun. Maya şişmeye başlayacaktır. Kendi büyüklüğünün iki katına çıktığında hamuru bastırıp yeniden kabarmasını sağlayın.

Deney 4:Nem ve Mikroplar

• Amaç : Nemin bakterilerin büyümesinde ne derece etkin olduğunu ve kurutulan besinlerin
dayanıklı hale getirildiğini göstermek.
• Kullanılacak gereçler:
12 küçük, temiz kavanoz yada pamuk tıpalı test tübü.
Kuru fasulye, kuru üzüm, un, tahıl, süt tozu, kurutulmuş balık ya da et.
• Uygulama :
1. Her bir besin örneğinden 2 kap hazırlayın. Bir çay kaşığı bu iş için yeterlidir. Her kavanozu, içinde bulunan maddeye göre etiketleyin.
2. Bu örneklerden birer adet alarak üstünü sıkıca örtün. Ilık ve karanlık bir yerde bırakın.

3. Öteki örneklere, 2,5 sm. küp kadar su koyun. Ağzını kapatıp, yine ılık ve karanlık bir yerde tutun.
4. Her iki test örneğini bir hafta bekletin.
• incelenecek sonuçlar:
A- Kuru ve nemli örnekleri yanyana getirin.
B- Besinin görünüşü açısından ne gibi değişiklikler olduğuna bakın.
C- Besinin üzerindeki su, bulutsu bir görünümde mi?
D- örnekleri koklayın. Hangisi kötü kokuyor?
E- Bir büyüteç varsa, her iki örnekteki sıvıya bakın, her hangi bir mikrop görüyor musunuz?
F-Değişik besinlerin bozulmasında, değişik zaman farkı var mı?

Deney : 5 Mikrop Bahçeleri

• Amaç : Küf, maya ve bakterilerin büyümelerini göstermek
• Kullanılacak gereçler:
Ekmek dilimleri (en iyisi ev ekmeğidir, çünkü içinde kimyasal koruyucu yoktur.)
Beyaz peynir.
Kullanılabilecek öteki maddeler: Dilimlenmiş turp, yerelması, soğan, dilimlenmiş peynir, et v.b. Bunları biraz şekerli su ile ıslatın. (Bir fincan suya bir yemek kaşığı şeker.)
Alüminyum kaplar.
S adet sıkı kapaklı karton kutu, kapaklı kavanoz ya da plastik kapaklı kap.
Plastik örtü.
• Uygulama :
1. Ekmeği su ile ıslatın.
2. Ekmeği bir kaba koyun, plastik bir örtü ile de örterek karanlık yerde birkaç gün bekletin.
Ekmeğin nemli olmasına dikkat edin. Nemi korumanın iyi bir yolu, kabın en altına birkaç kat ıslak kâğıt peçete yerleştirmektir.
• incelenecek sonuçlar:
Ekmeğin üzerinde önce bir küf gelişir. Bunlar bir büyüteç ile seçilebilir. Peynir, et, meyva, deri eşyalar gibi diğer küflenebilir maddeler de ilginç olabilir. Ayrıca, küf ekmeğin üzerinde bulunduğu kâğıtta da büyüyebilir. Küfler, yeterli derecede nem oldukça her türlü yiyecek üzerinde büyüyebilirler.

Biraz bayatlamış beyaz peynir çok uygun bir gelişme ortamıdır. Bunun üzerinde bazı renkli bakteriler ve mayalar bile gelişebilir.
• Uygulama :
1. 250 gr. beyaz peyniri, beş kapalı kâğıt kaba ayırın. Nemin kaybolmaması için kapakların sıkıca kapanmasına dikkat edin.
2. Bir kabı, varsa, buzdolabında ya da soğuk bir yerde saklayın.
3. Kabın birini oda sıcaklığında bulundurun.
4. Kapaksız olarak, öteki üçünü, güneşli pencere kenarı, hol, banyo gibi değişik yerlerde, beş dakika tutunuz.
5. Kapaklarını sıkıca kapayarak ılık ve karanlık yerde, bir kaç gün bekletin.
• incelenecek sonuçlar:
Değişik sonuçlar beklenilebilir; üremenin miktar ve hızı, kokusu, bulundukları yer nedeniyle büyümedeki ayrıcalıklar gibi. Özellikle küf tabakasını ve yüzeydeki gelişmeyi görebilmek için bir büyüteç yararlı olur. Beyaz peynir örneklerine dokunmayın, yalnızca inceleyin. Büyüme son derece geniş ve değişik türde olacaktır. Deney bittiğinde, tüm kaplar boşaltılmalıdır.
Dilimlenmiş patates, turp, havuç, yerelması da iyi birer büyüme yüzeyi oluştururlar.
• Uygulama:
Yarım sm. kalınlığında dilimler kesip, kullanmaya hazır oluncaya dek soğuk suda tutunuz. Sebzelerin altındaki ıslak kâğıt, nemi daha sonra da koruyacaktır. Kabı, bir plastik örtüyle örtün.
• incelenecek sonuçlar:
Değişik maddeler üzerindeki gelişmeleri inceleyin.

Deney :6 El Yıkama

• Amaç : Eller üzerindeki mikroorganizmaları ve el yıkamanın etkisini göstermek.
• Kullanılacak gereçler:
Soğuk suya batırılmış patates dilimleri, kek kabı ya da plastik kap ve içinde ıslatılmış kâğıt peçeteler,
• Uygulama :
1. Ellerinizi yerde toprakladıktan sonra patates dilimlerinden birini elinize sürün.
2. Bu dilimi bir kaba koyarak, üzerini örterek etiketleyin.
3. Ellerinizi su ve sabunla yıkayın. Başka bir patates dilimi alıp ellerinizi ovuşturun .ikinci örneği de, ayrı bir kaba koyun. Etiketleyip, sıkıca örtün.
4. Dokunulmamış bir patates dilimini, denetim için ayrı bir kaba koyun.
5. Ilık ve karanlık bir yerde birkaç gün bırakarak, her gün değişiklikleri inceleyin.
• İncelenecek sonuçlar:
A- Hangi patates diliminde daha fazla mikroorganizma görülüyor? Ellerin yıkanmasından öncekinde mi, sonrakinde mi? Mikroorganizma sayısı denetim için ayırdığınızdan daha mı fazla? Büyüme var mı?

Yorum yazın