Mikropların Sınıflandırılması – Mikrop Çeşitleri

Mikropların Sınıflandırılması – Mikrop Çeşitleri

Mikroplar, canlılar arasında belki de en garip yaşam biçimlerini oluştururlar. Bir bitki ile hayvanı ayırt etmek hiç zor değildir, örneğin, gül fidanı bir bitki, tavşan ise bir hayvandır. Ama tek hücreli bitki ve hayvanları nasıl ayırt edersiniz? Mikropların çoğu öylesine küçüktürler ki, bunların bitki mi, hayvan mı olduğunu anlamak zordur. Mikroplar arasında, yeşil renkte olmayan, gövde, yaprak ya da çiçekleri bulunmayan bitkiler vardır. Bazı bitki mikropları hareket bile edebilirler. Hayvan mikropları da aynı oranda ilginçtir. Bunların hayvanlarda görmeğe alıştığımız bacak, kuyruk, göz, saç, tüy ve kemikleri yoktur.
İsveçli botanikçi Cari Linnaeus 1753’te, bitki ve hayvanları sınıflandırmak ve adlandırmak için bir yöntem geliştirmeye çalıştı. Ancak bu i şin olanaksız olduğunu düşünerek, tüm mikropları “Kaos” adını verdiği tek bir başlık altında topladı.
Mikropların binlerce değişik türü olmasına karşın mikrobiyolojistler her türün kendisine özgü belirli bir biçimi, büyüme özellikleri ve hücre kimyası olduğunu bilirler.
Mikropların sınıflandırılmasını bu bilgiler oynaklaştırır.

Canlılara verilen bilimsel adlar iki bölümde toplanır. Yunanca ve Latinceden alınmış tanımlayıcı adlar ya da kişi adları. Bilimsel bir adın ilk bölümü mikrobun hangi gruptan olduğunu, ikinci bölümü de grup içindeki özel türünü tanımlar. Sözcüklerin ilk bakışta çok karışık görünmesine karşın bunlar genellikle tanımlayıcı adlardır, örnek olarak bir bitki mikrop olan stafilokok aureus’u ele alalım. Stafilo Yunanca “üzüme benzer” anlamında bir sözcüktür, kok sözcüğü ise “tane” anlamına gelir. Böylece de stafilokok sözcüğü bizlere bu grubun üyelerinin, yuvarlak biçimde ve üzüm salkımı gibi bir arada olduğunu anlatır. “Altın” anlamına gelennaureus”adlı mikroba bu adın verilmesinin nedeni laboratuvarda büyürken altın sarısı bir renk almasıdır. Bir başka mikrop olan “pasteuralla pestis”e bu ad, Pasteur’- ün anısına verilmiştir. Grup adı, “pestis”, veba anlamına gelir ve bu mikrop veba salgınına neden olur. Bu tür bilimsel adlar yararlı ve gereklidirler. Aynı adların dünyaca kullanılmasının nedeni belli bir mikrobun neyi tanımladığını gösterebilmesi içindir.
Bazı bilim adamları, tüm mikropları bir büyük sınıf altında toplayıp bunlara en önceki anlamına gelen “Protista” adını vererek, mikropları bitki ve hayvan formları diye ikiye ayırmaktan kaçınmışlardır. Bu bilim adamları, hem bitki hem hayvan özellikleri taşıyan çok sayıda mikrop olduğunu ve sonuçta böyle bir ayırımın sınıflandırmayı çok güçleştireceğini savunmaktadırlar.
Konuyla ilgili sorun hâlâ çözülmediği için biz bu kitapta mikropları bitki ve hayvan şekilleri diye iki bölümde inceleyeceğiz. Ancak virüsler ayrı niteliklerde olduğundan ayrıca araştırılacaktır.

Yorum yazın