Maya Nedir – Maya Nasıl Yapılır

Maya Nedir – Maya Nasıl Yapılır

Mayalar basit yapılı bitkilerdir. Mantarlar adı verilen bitki grubuna girerler. Bu gruba giren bitkiler hif adı verilen ve ipliğe benzeyen tüp şeklindeki oluşumlardan meydana gelir. Ancak çok az mayada hif bulunur. Mayaların çoğu hücre adı verilen yapı taşlarından oluşmuştur. Ancak bu hücreler mikroskopla bakılmadığı zaman görülemeyecek kadar küçüktür. Hücreler dağınık halde bulunabilir ya da bir araya kümeleşerek çıplak gözle görülebilen topaklar oluştururlar.
Başka bitkiler gibi mayalar da şekerle beslenir. Enerjilerinin tamamını şekerden alır ve gereksindikleri diğer maddeleri yaparlar. Yeşil bitkilerin fotosentez adı verilen bir yöntemle kendi şekerlerini kendilerinin yapmasına karşılık, mayalar gereksindikleri şekeri kendileri yapamazlar. Bu nedenle başka canlılardan şeker alırlar. Ayrıca mayalar tuz gibi başka kimyasal maddelere de gereksinme duyarlar.

Mayalar, şekerin hazır olarak bulunduğu yerlerde, örneğin üzüm gibi bazı meyvelerin üstünde ya da bal bulabilecekleri çiçeklerde bulunurlar. Mayalar şekerden enerji elde edebilmek için oksijen kullanırlar. Yeterli oksijeni içerirlerse, şekeri karbondioksit ve suya ayrıştırırlar. Bu yöntemin sonucu olarak enerji serbest kalır. Yeterli oksijen bulunmazsa, şeker, alkol ve karbondioksite ayrışır. Bu yönteme mayalanma (fermantasyon) adı verilir.
Mayalar alkollü içki yapımında kullanılır, örneğin bira yapımında mayalar bir çeşit tahıl olan arpadan elde edilen malt ile karıştırılır. Malt çok fazla şeker içerir. Maya kısa zamanda çoğalarak, şekeri alkole dönüştürür. Mayalardan ayrıca plastik yapımında ve bir çözücü olarak kullanılmak için alkol elde edilmesinde de yararlanılmaktadır.
Ekmek yapımında ise, maya hamurda bulunan şeker ile beslenir. Karbondioksit oluşturarak hamurun kabarmasını sağlar. Ekmek yapılırken alkol dışarı atılır.
Mayalar, tomurcuklanma adı verilen bir yöntemle çoğalırlar. Bu yöntemde olgun bir hücre üzerinde küçük bir çıkıntı meydana gelir. Hücre çekirdeği ikileşir ve çekirdeklerden biri tomurcuk içine geçer. Zamanla tomurcuk büyüyerek ana hücreden ayrılır ve yeni bir maya hücresi ortaya çıkar. Bu yöntem bir çeşit eşeysiz üreme şeklidir.
Bazen mayalar eşeyli olarak üreme gösterirler. İki hücre bir araya gelerek içerikleri birleşir. Daha sonra her biri kalın bir koruyucu örtü ile kaplı dört ayrı hücreye bölünür ve tomurcuk adını alırlar. Tomurcuklar kendilerini çevreleyen eski hücre duvarı parçalandığı zaman serbest kalır. Maya tomurcukları çok hafiftir ve havada durabilirler. Bu nedenle, mayalar çevreye dağılırlar.
Mayalar çeşitli vitaminler içerirler. Vitaminler insan sağlığı için gerekli maddelerdir. Mayalarda en çok B vitamini bulunur. Maya tabletleri kuvvetlendirici olarak kullanılır; ayrıca mide ve cilt bozukluklarının tedavisinde yararlanılır.

Yorum yazın