Manyok nedir – Manyok bitkisi

Manyok nedir – Manyok bitkisi
MANYOK i. (tupi dilinde k.). Kökleri yenebilen ve tapyoka elde edilen bitki. (Sütleğengillerden.)

— ansİkl. Manyok (manthot) Tropikal ve Astropikal Amerika’da yetişen yüz elliden fazla türü kapsar. Bunlardan biri olan Ma-nihot utilissima, Eski ve Yeni Dünya’nın tropikal ülkelerinde, özellikle Brezilya, in-donezya, Madagaskar, Batı Afrika ve Togo’da yetiştirilir. Kökünde fazla nişasta bu-lunduğunldan yerlilerin beslenmesinde büyük önem taşır. Ayrıca nişastasından (Çekül) tapyoka yapıldığı için ticarî önemi de büjüktür. İki gruba ayrılan pek çek çeşidi vardır, tçınde az miktarda hidrosiyanik asit bulunan ve sebze olarak kullanılan en yaygın asitlerine atlı manyok (veya kamanyok) denir. Diğer çeşitlerin köklerinde fekül bulunur, genellikle hidrosiyanik asit de çok olur; bunlara acı manyok denir. Manyok’-un kökleri toplanır toplanmaz hemen kul-lanlılabilir (taze manyok) veya kurutulup saklanır (kuru manyok). Her iki tip manyoktan çeşitli besinler hazırlanır: kuak, gari, saf fekül, kasav ve özellikle tapyoka. Tapyoka, nemli ve taze fekülün pişirilmesiyle elde edilir. Manyokun zehirli maddesi manihotoksozit (manihotoksin) denilen bir heteroziddir; hidroliz yoluyle glikoz, aseton ve siyanhidrik aside ayrılır: siyanhidrik asit insan için çok zehirlidir, ama yıkama veya pişirmeyle zehirliliğini kaybeder. Yerliler, zehirli suyu çıkarmak için hamuru sıkmakla yetinirler. Manyok’-un kökleri hayvan yemi olarak kullanılır. Zehirli olanlar renklerinden anlaşılır. Man-yok’un Brezilya’da yetişen bir başka türünden (M. Glaziovii) kauçuk elde edilir.

Simit veya un halinde satılan manyok, u-fak danaları ve domuz yavrularını beslemekte kullanılan, sindirimi çok kolay bir yiyecektir, (l)

Yorum yazın