Kuşların Yapısı ve Özellikleri

Kuşların Yapısı ve Özellikleri Hakkında Bilgiler
KUŞLAR, hayvanlar âleminin en güzel yaratıklarıdır. Kuzey ve güney kutuplarının ‘buzlarla kaplı bölgelerinden, Ekvator’un en sıcak kesimlerine kadar dünyanın her yerinde yaşayan kuşların büyüklüğü çok değişiktir. Renkleri, biçimleri, yaşayışları bakımından da birbirlerinden çok farklı olan kuşların 10.000’den fazla çeşidi vardır. Yeryüzündeki kuşların sayısı 100 milyar kadar hesaplanıyor. Onbin tür kuştan 400 çeşidi Türkiye’de de bulunuyor. Yurdumuz topraklarının kuşların göç yolları üzerinde bulunması Türkiye’nin kuş bakımından önemini artırmaktaysa da son yıllarda bizdeki kuş türlerinin gerek gelişigüzel avlanma, gerekse hava kirliliği yüzünden gittikçe azaldığı saptanmıştır. Bu arada, Manyas Gölü kıyısındaki Kuş Cenneti’nde konaklayan göçmen kuşların sayısının her yıl biraz daha azaldığı görülüyor. Bu durum karşısında bilginler
bu kuşların korunması İçin hükümetin önlem alması gerektiğini belirtmişlerdir. (Bk. Manyas: Kuş Cenneti)
Kuşlar, yumurtlayan omurgalılardandır. Akciğerleriyle solunurlar, ön ayakları kanat biçiminde gelişmiştir. Bazılarının perdeayaklı olması rahatça yüzebilmelerini, hattâ denize dalabilmelerini sağlar, öte yandan, bazı kuşlar, kanatları köreldiği için hiç uçamazlar. Devekuşu bunlardan biridir.

Kuşların Vücut Yapısı ilk bakışta birçok kuşların vücut yapısı birbirinden farklı gibi görünürse de aslında hepsi birçok bakımlardan birbirine benzer. Hepsi yumurtlar, hepsi tüylüdür, hepsinin kanadı vardır. Birçok omurgalı hayvanların tersine, kuşların iki ayağı vardır. Bütün kuşlar besinlerini gagalarıyla alırlar.

İskelet ve Kemikler

— Kuşların İskeleti uçmaya elverişli biçimdedir. Hayvanın bütün kemikleri mümkün olduğu kadar İnce, buna karşılık çok sağlamdır. Kuşların kemiklerinin çoğunun İçinde hava cepleri vardır. Bu cepler hayvanın akciğerlerine bağlıdır. Ceplerin havayla dolması hayvanın hafiflemesini sağlar, uçmayı kolaylaştırır, üstelik, kuşların kemik sayısı da azdır. Bir kuşta bir kaplumbağadakinden daha az kemik bulunur. .
Kemiklerinin azlığına, inceliğine karşı kuşların kasları çok kuvvetlidir. Bir kuşun vücudunun ağırlığını kaslar meydana getirir. Çünkü ancak bu sayede uçabilirler. Kanatları hareket ettiren göğüs kasları hem en çok yeri kaplar, hem de başka kaslardan daha kuvvetlidir.

 

Tüyler

— Kuşların vücudu tüylerle kaplıdır. Bunlardan, boynu, göğsü kaplayan ince tüylere “hav tüyü”, kanat, kuyruk tüylerine “telek”, bunların arasındakilere de “ikil tüyleri” denir. Bilginler teleklerin, kuşların atası olan sürüngenlerin pullarından gelişmiş olduğuna inanıyorlar.
Tüylerin kuşlara büyük faydası vardır. Bir defa, hayvanı sıcak tutar, vücutlarını çeşitli dış etkilerden korur. Bundan başka, telekler gerilince geniş bir yüzey meydana getirir; bu da uçmayı kolaylaştırır, üstelik, telekler, tüyler kuşların vücuduna aerodinamik bir biçim verir kT, bu da uçmanın İlk şartıdır (Bk. Aerodinamik)
Teleklerin yapısı bir bakıma eğreltlotuna benzer. Ortada kalem biçimi bir eksen vardır. Eğrelti yapraklarında olduğu gibi bu eksenin İki yanına tüyler bağlıdır. Telek ekseni tırnaksı maddeden yapılmıştır, İçi boştur. Tüyler çengelciklerle sıkı sıkıya birbirine tutturulmuştur. Bu tutunma öyle sağlamdır ki tüylerin arasından hava bile geçemez. Telek eksenine bağlı tüyler de ona bir sapla bağlanmıştır, bu sapın İki yanına sıralanmış durumda bulunurlar.
Telekler normal büyüklüklerine erişince artık canlılıklarını kaybederler, içlerinde ne kan damarı, ne sinir hücresi vardır. Derideki bir cep teleklerin sapını sıkı sıkıya tuttuğu İçin dökülmeden yerinde dururlar.
Kuşlar yılda hiç olmazsa bir defa tüy değiştirirler.

Yorum yazın