Glutamat – Glutamik – Glutamin

Glutamat
Glütamik asidin tuzu.
Sodyum glütamat, bazı yiyeceklerin kendine has lezzetini bozmadan tadını artırma özelliği gösterir. Küçük tanecikler şeklinde, baharat gibi satılır. Pişirilince, hafif tuzlu olan tadını kaybeder. Pişmiş sebzelerin kokusunu birkaç saat korur, şekerle pişirilmiş besi maddelerine etki etmez. Toz çorbaların yapımında kullanılır,

Glutamik
Aminli bir diasit için kullanılır; bu madde, pancar melaslarında aspartik asitle birlikte’ye özellikle kaslar ve sinir dokuları gibi başlıca organik ortamlarda bulunur. (Glütamik asit, bileşiminde serbest bir COOH asit grubunun bulunmasıyle ayırt edilir. Amonyak taşıyıcı olarak önemli bir rol oynar.) [a — AMİNOGLÜTARİK de denir.]
Glütamik asit, beyin dokusu tarafından doğrudan doğruya kullanılabilen tek aminoasittir. Saf halde veya kalsiyum ya da magnezyum tuzu şeklinde, 24 saatte 4-8 gr’lık dozlar halinde ağızdan alınarak; sinir hücresinin uyarılma sınırını (özellikle elektrik şokları için) yükseltir ve geçici uyarma olaylarına yolaçmadan zihnî faaliyeti artırır. Zehirli değildir; komprime, granüle veya hap şeklinde verilir. Glütamik asit, birçok albüminoit maddenin anorganik asitler etkisiyle hidrolizinde meydana gelir. Suda çözünebilen beyaz billûrlar halindedir. Nitröz asit etkisiyle, malik asidin benzeri olan hidroksiglümatik asit verir. Buğday,, mısır, soya fasulyesi ve şeker pancarı işleyen çeşitli sanayi kollarının bazı yan ürünlerinden elde edilir.
Glutamin
Glütamik asidin monoamidi; normal olarak insan kanında ve asparajinle birlikte pancarda bulunur.
Glütamin, enzim tepkimeleri sollunda, çeşitli dokuların hücrelerinde meydana gelir ve bu dokuların metabolizmasından doğan zehirli azotu soğurur. Soğurulan azot glütamin tarafından ya karaciğere iletilerek üre haline getirilir, ya da böbreklere taşınarak amonyak halinde dışarı atılır; bu dönüşümler sırasında glütamin de glütamik asit haline geçerek yeniden kan dölaşımma katılır. Bu olay, amonyağın zehirinin giderilmesini sağlar.

Yorum yazın