Denizlerde Besin Dağılım Çevresi

Denizlerde Besin Dağılım Çevresi
Belirli bir besin zinciri çevresi içinde birlikte yaşayan deniz canlıları topluluğuna en güzel örnek olarak besin dağılım tabakasını gösterebiliriz. Bu tabakada en ufak zooplanktondan tutun da en büyük mürekkep balığına varıncaya kadar çeşitli deniz hayvanları bulunur.
Böyle bir tabakanın varlığı ancak son yıllarda saptanabilmiştir. Saptanması deniz araştırmalarında ses titreşimi yansıma kaydedici aygıtın kullanılmaya başlamasıyla mümkün olmuştur. Bu tabakada engebeler bulunmazlar. Ses titreşimlerinin çarparak geri yansımasını sağlayan engellerin yokluğu nedeniyle ses dalgaları kolayca geniş bir alana yayılır, işte bundan ötürü de böyle besin zincirinin kapladığı derin alanlara besin dağılım tabakaları adı verilmiştir.
Ancak, derin su araştırmalarında çok güçlü yansıma kaydedici aygıtlar kullanan denizbilimcileri şaşırtan bir olay ortaya çıkmıştı. Yansıma kaydedici, engelle karşılaşan ses titreşimlerini kesinlikle saptadığı halde, daha sığ bazı yerlerde hiçbir engel bulunmamasına karşın kayıtları bozan birtakım yansımalar alıyordu. Bu nasıl olabilirdi? Daha az derinlikteki bu alanlarda ses dalgalarını geri gönderecek hiçbir engel bulunmadığını kesinlikle biliyorlardı. Ama bu yansımalar nereden geliyordu? İşte bunu uzun süre çözemediler. Bu gizemli hareketlere “hayalet yansımalar” adını verdiler. Sonra, bir gün yansımaların, güneşin yönüne göre aşağı yukarı
hareket ettiklerini gördüler. Gündüzün yansımalar 150 ile 500 metre derinlikten geliyordu. Ama akşam üzeri yansımalar zayıflamaya başlıyor ve yukarı doğru dağılma eğilimi gösteriyordu. Geceleri ise dağılım tabakası deniz yüzeyinin yakınlarında toplanıyordu. Ertesi sabah gene derinleşiyordu.
Sonunda bir gün akla yakın bir yanıt bulunabildi: Zooplanktonlar beslenmek için geceleri yüzeye doğru çıkıyorlar ve gündüzleri de 500 metre derine iniyorlardı. Bunu yaparken de o alanın tüm besin zincirini kendileriyle birlikte sürüklüyorlardı.

Yorum yazın