Deniz hayvanları

Deniz hayvanları

AKINTI HAYVANLARI – ÖZGÜR YÜZÜCÜLER – DİP HAYVANLARI
Denizlerde yaşayan hayvanlar irilikleri ve boyları bakımından da zengin çeşitlilikler gösterir. Bunların arasında en ufakları zooplanktonlar, en irileri ise balinalardır. Balinalardan bazılarının boyları otuz metreyi geçer. Bu dev yapılı deniz memelileri, bundan 100 milyon yıl önce yaşamış ve karaların en büyük hayvanı olan dinazorlardan bile daha kocamandır.
Denizlerde yaşayan hayvanları üç grup altında toplamak yanlış olmaz. Bunlar yapılarına göre zooplanktonlar, nektonlar (balıklar) ve bentoslar (dip hayvanları) olarak tanımlanır. Zooplanktonlar, yani çıplak gözle görülmeyen ufak hayvanlar, bazen tıpkı bitkilerde görüldüğü gibi oldukça iri boyutlara erişebilirler. Gerek ufak, gerek irileşmiş türleri her zaman akıntılarla birlikte hareket eder, örneğin, iri denizanaları ve bunların Portekiz sularında yetişen bir metreden fazla çapı olan çok büyük cinsleri hareket özgürlüğünden yoksundurlar. Bu yüzden de yaşamları akıntıların türüyle sınırlanmıştır.
Kimi durumda yavrulardan bir bölümü akıntılarla sürüklenmeden kendi alanlarında kalabilmeyi başarır. Bunlara sürekli sınıfta Zooplankton denir. Akıntıya bağlı kalanlara da geçiciler adı verilmiştir. Sürekliler arasında, yukarda sözü edilen denizanalarıyla hareket alanı gene sınırlı olan büyük karides sınıfından bazı hayvanlar sayılabilir.
Zooplankton ailesi içinde, balık yumurtası ve larvalar gibi bir takım geçici üyeler de bulunur.
Ama bunlar büyüdükçe planktonlar ailesinden ayrılarak balık ya da dip hayvanları arasına katılırlar.
Nektonlar, yani balıklar, özgür yüzücülerdir. Denizlerin en çeşitli ve kalabalık nüfusunu oluştururlar. Bilinen çeşitli balık türleri, ahtapotlar, balinalar, yılanbalıkları ve supya cinsi mürekkep balıkları bu sınıftandır.
Nekton sınıfı hayvanların ötekiler arasında büyük özellik taşıyan türleri vardır, örneğin, balina, yunus, deniz kaplumbağası gibi özel yapıdaki hayvanlar, kuşkusuz alabalık, kefal, orkinos ya da uskumru gibi yabancısı olmadığımız balıklardan bambaşka yaratıktırlar. Balinalar, bildiğiniz gibi denizlerde yaşayan ve solunum işlevini ciğerleriyle yapan memelidirler. Oysa,balıklarda ciğer yoktur ve solunum işlemini galsamalarıyla yerine getirirler. Balinanın doğurmasına karşın, balıklar yumurtalarıyla ürerler.
Üçüncü sınıftan olan deniz hayvanları ise yaşamlarının tamamını dipte geçirirler. Bunların kimi kum ve kayaların altında, kimi de dip yüzeyinin üstünde yaşar. Bu gruptan hayvanların tümü bentos sınıfındandır. Istakoz, denizyıldızı, çeşitli kurtlar, istiridye ve benzeri birçok hayvan bunlardandır. Bu dip hayvanlar denizaltı koşullarına öyle bağlı bir yaşam sürdürürler ki, kendi çevrelerinin dışına çıkamazlar. Kimi bu çevre içinde öteye beriye gidecek kadar hareket edebilirken, kimi de istiridye gibi tüm yaşamını belli bir yere yapışık olarak sürdürür.

Yorum yazın