Boşaltım Nedir

Gün boyunca vücudumuzun içine birçok maddeler alırız. Dakikada birkaç kez nefes alır, günde birkaç kez yemek yer, sıvılar içeriz. Aldığımız maddeler, bize enerji sağlarlar, vücudumuzun onarım ve yapı malzemelerini oluştururlar. Ama bu maddelerin tümünden yararlanılmaz. Yararlanılmayan maddelerin (artık maddeler) vücuttan atılmaları gerekir. İşte bu olaya boşaltım denir. Artık ürünler vücuttaki hücrelerin tümünden kana geçerek böbreklerden süzülür. Böbrekler, bu istenmeyen kimyasal maddeleri uzaklaştırarak kanı arıtırlar. Artık maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasını sidik sağlar. Bu sıvı, böbrekler tarafından meydana getirilir. Sidik, sidik borusu (üreter) adı verilen borularla sidik torbasına (mesane) iner.

Boşaltım Nedir

Bununla birlikte boşaltım yalnız böbrekler aracılığıyle olmaz, örneğin sarmısak yemiş birinin nefesi kokar. Bu durumda boşaltım nefes yoluyle olmaktadır. Hava, oksijenin yanı sıra daha birkaç gazdan meydana gelir. Soluk verdiğimiz zaman, artık gazları atarız. Vücuttaki hücrelerin etkinliklerinden meydana gelen başlıca ürün, karbondioksit adlı gazdır. Nefes verdiğimiz zaman karbondioksit akciğerlerden atılır.

Deriye yakın kan damarlarından çıkan istenmeyen bir takım kimyasal maddeler, terle uzaklaştırılabilir. Sidikte bulunan başlıca kimyasal madde olan üre, terde de bulunur. Ter, aslında sudan ve yemeklerde kullandığımız sodyum klorürden (tuz) oluşur. Vücudun gerektiği gibi çalışabilmesi için yeterli miktarda sodyum klorüre gerek vardır. Alınan sodyum klorür ile atılan sodyum klo-rür miktarları arasındaki dengeyi böbrekler sağlar. Deri bu işi gerektiği gibi yapamaz. Sıcak ülkelerde çalışan, çok fazla terleyen insanlar, bu dengenin korunması için ayrıca tuz almak zorundadırlar.

Bütün bu boşaltım örneklerinin ortak bir yanı vardır. Atılan maddeler vücut hücrelerinden ve kandan süzülürler. Bütün bu durumlarda madde, herhangi bir hücrenin içinde meydana gelmiş ve kana geçmiştir. Oradan da bu maddeyi boşaltan organa (yani akciğerlere, deriye, ya da böbreklere) iletilmiştir. Gerçek boşaltım budur.

Alınan besinlerin büyük bir bölümü sindirilir ve bu besini gereksinen hücrelere taşınmak üzere kana geçer. Arta kalanı ise dışkı olarak atılır. Dışkıdaki maddelerin bir bölümü bağırsağın çevresindeki hücreler tarafından yok edilir. Ama büyük bir bölümü bu hücrelerin içine hiç girmez. Sindirim borusu ağızdan başlayıp mide ve bağırsaklardan geçerek gene dışarıya açılan anüste son bulur. Bu borudan geçerek dışarıya çıkan madde, gerçekte vücuda girmiş değildir. Bu yüzden de, dışkıyı oluşturan şeylerin atıldığını söylemek yerinde olmaz. Bunların uzaklaştırıldığını söylemek daha doğrudur.

Etiketler: ,

Yorum yazın