Bitki Bitleri

Bitki Bitleri Nasıl Yok Edilir – Bitki Biti Nedir

• Bitki bitleri, eşkanatlılar (homoptera) takımından böceklerdir. Bitkiler üstünde toplu yaşayan pek çok böcek türü, bu gruba girer. Gerek biyoloji açısından, gerekse ekonomik önemleri (her çeşit bitki üstünde çoğalmaları nedeniyle) açısından, eşkanatlılar takımının en ilgi çekici böcekleridir.
• Bitki bitleri, küçük böceklerdir (en büyüklerinin uzunluğu 8 mm kadar). Gövdeleri yumuşak, esmerimsi ya da yeşildir ve genellikle mumlu bir salgıyla kaplıdır. Delip emici tipteki ağız aygıtında, besisuyunu emmek için bitkisel dokulara girebilecek kadar ince, ama güçlü iğneler bulunur. Kanatlı olanlarında, kanatlar
saydam, az damarlı ve 4 tanedir. Öndeki çift kanatlar, arkadaki çifte göre, daha büyüktür.
• Karın bölümünde altıncı ya da yedinci bölütte iki delik vardır; deliklerin ucunda «sifon» denen iki küçük borucuk bulunur; dışkı ürünleri buralardan, küçük balmumu kürecikleri biçiminde dışarı çıkar. Bitki bitleri, büyük ölçüde dışkı çıkarır; «böcek balı» denen bu şekerli dışkılar, konak bitkinin bütün yüzeyini kaplar. Karıncalar, bu böcek balına çok düşkündür; bu nedenle, çoğu zaman bitki bitlerini «evcilleştirir», böylece karşılıklı, birbirlerinden yararlanmış olurlar.
• Bitki bitleri, çokbiçimli böceklerdir. Gerçekten, her türün içinde, değişik evrelerde doğan çeşitli tipte dişiye raslanır. Aynı yıl içinde, eşeysel üremeli bir erkekler ve dişiler kuşağını, döllenmesiz çoğalma yoluyla üreyen kanatlı ya da kanatsız birçok dişi kuşağı izler ve bunlar, aynı bitkinin değişik bölümlerine ya da başka bitkilere yerleşebilirler.
• Bir tek bitki türü üstünde gerçekleşen biyoloji çevrimine «birevcikli», iki konak bitkiyi
gerektiren (birinci konak ve ikinci konak) çevrime ise «iki- evcikli» denir.
• Sık görülen «ikievcikli» çevrim, şöyle özetlenebilir : Sonbaharda bir ağaç ya da ağaççığın kabuğuna yumurtlanmış ve döllenmiş olan kış yumurtası, ilkbaharda bir «kurucu» döl verir: Dişi olan bu döl yeni bir topluluk «kuracaktır. Kurucu dişiden döllenme- siz çoğalmayla türeyen dişilere, «virjinipar» denir. Sonra bir ya da birçok virjinipar dişi döl, birbirini izler; kanatlı ya da kanatsız olan bu döller, bitkinin öteki bölümlerini ya da başka bitkileri sarar; genellikle otsu bir bitki olan bu ikinci konak üstünde, bir ya da birden çok döl daha gelişir ve son dölden kanatlı ya da kanatsız «seksüpar» dişiler yani erkek ve dişi bireylerin doğmasını sağlayacak dişiler oluşur. İlk konağın üstüne yumurtlanacak kış yumurtaları
döllendikten sonra, çevrim kapanıp bütünlenecektir.
• Bitki bitleri hızla çoğalabildikleri için, gerek besisuyunu emerek doğrudan doğruya, gerekse bir virüsü bulaştırarak dolaylı yoldan, bitkilere ağır zarar verebilirler. Böceğin tükürük salgısını iğnelediği bitkiler, morfoloji bozukluklarına uğrar: Yapraklar kıvrılır; saplar burulur; köklerde düğümcükler, dallarda urlar ya da çeşitli bölümlerde mazılar ortaya çıkar.
• Bitki bitlerinin başlıcaları arasında şunları sayabiliriz : Şeftali yeşil biti (Hyalopterus pruni); elma pamuklu biti (Eriosoma lanigerumJ; asma biti (Phylloxera vastatrix,).
—> BÖCEKLER / DÖLLENMESİZ ÜREME / HAYVAN TOPLUMLARI /
ÜREME

Yorum yazın