Yemişçi Hasan Paşa

Yemişçi Hasan Paşa

YEMİŞÇİ HAŞAN PAŞA, Osmanlı sadrazamı (? – İstanbul 1603). Kökeni ve doğum tarihi hakkında yeterli bilgi yoktur. Arnavut kökenli olduğu söylenir. Zülüflü-baltacılar arasında yetişti. Çaşnigirbaşlı-ğına kadar yükseldi. 1580’de kapıcılar kethüdası oldu. Bu arada başka görevlere de atandı ve 1588’de kapıcılar ket-hüdalığı görevine ikinci kez getirildi. 1593’te Sadrazam Sinan Paşa’nın yanında, Avusturya Cephesi’ne gitti ve Tata Ka-lesi’nin ele geçirilmesinin hemen arkasından Lala Mehmet Paşa’nın ağalıktan alınması üzerine Yeniçeri Ağası oldu, 1595’te bu görevden alındı. 1596’da vezirlik rütbesini aldı ve Şirvan Valiliği’ne gönderildi. Hazar Denizi kıyılarında Rusların yapmakta olduğu tahkimatı yıkıp, bazı Rus askerlerini tutsak aldı ve İstanbul’a gönderdi. 1600’den biraz sonra, İstanbul kaymakamlığına atandı. Sadrazam İbrahim Pa-şa’nın ölümü üzerine, 1601’de bu göreve getirildi ve Macaristan’daki askerî harekatı yönetmek üzere, cepheye hareket etti. Belgrad’a varıp, Zemun Ovası’na geçtiği sırada, düşmanın İstolni-Belgrad Kalesi’ni aldığı haberi geldi. Bunun üzerine bu kalenin üzerine yürüdü. Kuşatmadan sonra, arka arkaya yaptığı saldırılardan sonuç alamadı. Kış mevsiminin savaşa elverişli olmaması yüzünden ele ge-çlrllemeyen İstolni-Belgrad önünden Ka-nije Kalesi’ne yardıma karar verdiyse de, askerin savaş istememesi yüzünden bulunduğu Sigetvar’dan Belgrad’a çekildi. Kışı burada geçirdikten sonra, 1602 baharında yeniden İstolni-Belgrad üzerine yürüdü. 34 günlük bir kuşatmadan sonra ve özellikle Lala Mehmet Paşa’nın büyük çabaları sonucu kale ele geçirildi. Bundan sonra da, Erdel üzerine hareket etti. Ancak daha yoldayken, AvusturyalIların Budin Kenti’ni kuşattıklarını haber aldı. Budin’e giderken, Tisa Irmağı geçildiği sırada, Osmanlı toplarının önemli bir bölümü ırmakta battı. Öte yandan İstanbul’da da bazı olaylar meydana geldiği duyuldu. Bunun üzerine, yanına bulunan az askerle hemen İstanbul’a dönmeye karar verdi.

Kaymakam Güzelce Mahmut Paşa’nın el altından sipahileri kışkırtması, durumundan da kendisinin haberdar olup, padişahtan Mahmut Paşa’nın görevden alınmasını istemesi, olaylara birden hız kazandırdı. Bunun üzerine, Mahmut Paşa sipahileri harekete geçirdi. Sadrazam da, asilerden yana olan Şeyhülislam Ebulmeya-min Mustafa Efendiyi görevden alarak durumu denetimi altına aldı. Daha sonra zorba sipahilerin mallarına devletçe el kondu ve pek çok kişi öldürdü.

Böylece Yemişçi Haşan Paşa ayaklanmayı bastırdıysa da pek çok dostunu darılttı. Arkasından yeni vergiler konulması durumun sarstı. Bundan dolayı, yeniçeriler, ağaları Kasım Ağa’nın kışkırtması sonucu, Yemişçi Haşan Paşa’ya destek vermekten kaçındılar. Sonunda, 1603’te Yemişçi Haşan Paşa öldürüldü.

Yorum yazın