Yakup Bey Kimdir

Yakup Bey Kimdir

YAKUP BEY, Akkoyunlu hükümdarı (?- ? 1490). Doğum ve ölüm yerleri kesin olarak bilinmiyor. Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan’ın (1423 -1478) yedi oğlundan biridir. Babasının ölümünden sonra çıkan taht kavgaları sırasında büyük ağabeyi Halil Bey tahta çıktıysa da, daha saltanatının altıncı ayında Diyarbakır valisiyken Halil Bey’i öldürtüp tahta çıktı. Babasının döneminde görev yapmış olan emirleri hoş tutarak yanına çekmeyi başardı. Öteki kardeşleriyle yeğenlerinin Şiraz ve İsfahan’da çıkarttıkları ayaklanmaları kolayca bastırdı. 1480’de Diyarbakır’ı ele geçirmek isteyen Memluklu Ordusu’nu bozguna uğrattı, Memluk Ordusu Komutanı Yeşbeg savaş alanında öldürüldü, iç karışıklıkları bastırdıktan sonra 1483’te Gürcistan Seferi’ne çıktı, başta Ahısta olmak üzere bazı kaleleri ele geçirdi. Bu tarihten sonra barışçı bir siyaset izleyerek kendisini ülkesinin bayındırlığına adadı, bilgin ve sanatçıları koruyarak kültür yaşamına katkıda bulundu. Türkçe ve Farsça şiirler yazdı. Mevlana Celalettin Rumi, Yakup Bey’in adına Benavî Behram ve Bihruz adlı eserleri yazdı. Uzun Hasan’-dan sonra Akkoyunlu Devletinin bi en büyük hükümdün genç yaşta öldü, yerine oğlu Yakup Baysungur (1490 – 1493) geçti.

YAKUP BEY I, Germiyanoğulları beyi (?- 1340 ?). Doğum ve ölüm yerleriyle tarihleri kesin olarak bilinmiyior. 1263’te babası Kerimettin Ali Sîr Bey ilhanlılarca öldürülünce Kütahya ve çevresinin denetimi eline geçti. Bağımsızlığını elde etmek için hem İlhanlIlara hem de Anadolu Selçuklu Sultanı II. Mesut’a(1284 -1293) karşı savaşım verdi. Ancak fazla direneme-diği için Kütahya ile Ege Denizi arasında kalan kesimde kaldı. 1300’de de bağımsızlığını ilan etti, ardından da Batı Anadolu’da kendi sınırına yakın bölgelerdeki Bizans yerleşmelerini ele geçirmeyebaşla-dı. Tripolis’i aldıktan sonra Alaşehir’i kuşattı. 1304’te Bizans-Katalan birleşik ordusuyla Alaşehir önlerinde yaptığı savaşı yitirince çekilmek zorunda kaldı. Bir süre sonra yeniden fetihlere girişti, Tire ve Ayasulug’u topraklarına kattı, Sakız Ada-sı’nı yağmaladı, Alaşehir’i bir daha kuşatıp ele geçirdi.

1313’te Osmanlı Beyliği ile yaptığı savaşı yitirdi. 1314’te Anadolu içlerine sokulmaya çalışan İlhanlIlara boyun eğdiyse de ölümüne kadar bağımsızlığını korumayı başardı. Uzun saltanatı boyunca, Germi-yanoğulları Beyliği’nin kuruculuğu yanı sıra en güçlü ve parlak döneminin yaratıcısı da oldu. Döneminde Kütahya ekonomik ve kültürel açıdan gelişti. Ölümünden sonra yerine oğlu Mehmet Bey (1340 -1361) geçti.

YAKUP BEY II, Germiyanoğulları be»1, (7 – ? 1429). Doğum ve Ölüm yerleri kesin Olarak bilinmiş Sabası Süleyman Şah’ın 1,oö/“de ölmesi üzerine tahta çıktı. Saltanatının ilk yılları barış içinde geçti. Kız kardeşi ile evlenen Yıldırım Beyazit’e Kütahya ve çevresi düğün armağanı olarak verilmişti. OsmanlIların Birinci Kosova Savaşı (1389) ile uğraşmalarından yararlanarak bu yöreyi yeniden topraklarına kattı. Yıldırım Bayezit’in padişah olup Anadolu’ya geçmesi ve Saruhan, Aydın ve Menteşe beyliklerini topraklarına katması üzerine korkuya kapılan Yakup Bey, Yıldırım Bayezit’i değerli armağanlarla karşılamasına karşın, tutuklanarak İpsala Kalesine hapsedilmekten kurtulamadı (1390). Ger-miyanoğulları toprakları Osmanlı Devletine bağlandı. 1399’da hapsedildiği kaleden kaçıp deniz yoluyla Şam’a gitti ve Doğu Anadolu’da bulunan Timur’dan yardım istedi. 1402 Ankara Savaşı’nda Timur’un yanında yer aldı. OsmanlIların savaşı yitirmesi üzerine beyliğine yeniden sahip oldu. Yıldırım’ın şehzadeleri arasındaki taht kavgaları sırasında OsmanlIlara düşmanca bir tavır takındıysa da 1411 ‘de Karamanoğlu Mehmet Bey, Kütahya’yı ele geçirince Çelebi Mehmet’e sığınmak zorunda kaldı. Çelebi Mehmet Karama-noğullarından, Germiyan Beyliği’nin topraklarını geriye alıp Yakup Bey’e verdi (1414) ve dostluk ilişkileri kuruldu. 1421’de Osmanlı tahtına çıkan II. Murat da Yakuy Bey ile iyi geçindi. Saltanatının son yıllarında erkek çocuğu olmayan Yakup Bey, Edirne’ye gitti ve ölümünden sonra beyliğinin topraklarını OsmanlIlara vasiyet etti (1428), ölümünden sonra da Germiyanoğulları Beyliği’nin toprakları Osmanlı Devleti’ne katıldı.

Yorum yazın