Valentinus Kimdir

Valentinus Kimdir
Valentinus (ü. 2. yy), Gnostizmin Roma ve İskenderiye okullarım kuran Mısırlı din felsefecisi. Müritlerinin kurduğu Valenti-nusçu cemaatler 2. ve 3. yüzyıllarda Hıristiyan ilahiyatının karşısındaki en ciddi tehdidi oluşturmuştur.

Müritlerinin savma göre. Aziz Paulus’un öğrencisi Theodas tarafından eğitilip vaftiz edilmişti. İskenderiye’de felsefe eğitimi gördü. 2. ve 3. yüzyıl ilahiyatçılarından günümüze ulaşan belgelere göre yaklaşık 136’da Papa Aziz Hyginus’un döneminde (y. 136-140) Roma’ya gitti ve 25 yıl boyunca orada kendi öğretisini yayarak nüfuz kazandı. Roma piskoposu olmayı beklediği halde bu göreve getirilmemesi üzerine yaklaşık 140’ta Hıristiyan cemaatini terk etti. Yaklaşık 160’ta Kıbrıs’a ve bir olasılıkla İskenderiye’ye gitmek üzere Roma’dan ayrıldıktan sonra mitolojik temellere dayandırdığı din felsefesini geliştirmeyi sürdürdü. Paulusçu ilahiyat ile Gnostizmin ilkelerini kaynaştıran Hakikatin İncili’ni kaleme aldı.

Valentinusçuluğa ilişkin metinlerin Kopt dilinde çevirisini içeren Mısır papirüsü Jung Kodeksi (1946’da bulunmuştur) öğretisinin doğru biçimde anlaşılmasına katkıda bulunmuştur. Daha sonra Doğu ve Batı’ya özgü karmaşık biçimlerle gelişen Valentinusçu sistemin başlangıçtaki yapısı, İsa’nın ölümünün ve yeniden doğuşunun kurtuluş öğretisi açısından işlevselliğini vurgulaması bakımından Paulusçu mistik ilahiyata benzer. Çağdaş araştırmacılar Valentinusçu öğretinin, daha sonra Hıristiyanlıkta ruhani yaşamın insanmerkezli türlerinin ortaya çıkması üzerindeki etkisinin önemini vurgulama eğilimindedirler. Valentinusçuluk, 5. yüzyılda Batı’da ortaya çıkan benzeri Pelagiusçuluk akımının da katkısıyla günümüze değin kilise tarihinin her döneminde iz bırakmıştır.

Yorum yazın