Tanburi Büyük Osman Bey

Tanburi Büyük Osman Bey Kimdir

Tanburi Büyük Osman Bey Türk bestecisi (İstanbul, 1816- İstanbul, 1885).

Besteci Zeki Mehmet Ağa’mn oğlu olan Osman Bey (1825-1900 tarihlerinde yaşamış olan ve tanbur çalan besteci Osman Bey’le karışmaması için Tanburi Büyük Osman Bey diye anılır) Mahmut II tarafından Enderun’a alındı. 1826’da on yaşındayken hanende mülazımı (stajyer) oldu; bir yıl sonra da çavuş payesiyle, arkadaşları Büyük Rıfat Bey (18007-1850?) ve Haşim Bey (1815-1868) ile birlikte hanendeliğe yükseldi. Otuz yaşına kadar bu görevini sürdüren Osman Bey, 1846’da babasının ölümü üzerine hanendeliği bırakarak sazendeliğe geçti.
Tanbur çalmayı kendi kendine öğrenmiş bulunan sanatçı, baş sazendeliğe kadar yükseldi. Sultan Aziz döneminde de aynı görevde bulundu, ayrıca nişan da aldı.

Galata Mevlevihanesi’ne devam eden Osman Bey, mukabelelerde (ayinlerde) tanbur çalardı. Aralarında Celaleddin Dede’nin de bulunduğu birçok öğrenci yetiştirmiştir.

XIX. yy. Türk çalgı müziğinin en büyük bestecilerinden biri olan Osman Bey, on altı değişik makamdan peşrevler ve on değişik makamdan da saz semaileri bestelemiştir. Peşrevlerinden sekizi devr-i kebir, dördü hafif, dördü de muhammes usulündedir. Bol ve işlek nağmeli üslubuyla dikkati çeken sanatçının en ünlü yapıtları nihavent (çoksesli olarak yazılmıştır), hicaz hümayun, hüzzam, yegâh saba, nişaburek peşrevleridir. Ayrıca ferahfeza, rast, saba, hüzzam, suzidil, hisarbuselik, hicazkâr makamlarında bestelediği saz semaileri de güzel ve ustalıklı saz eserleridir. Zevkli, küçük şarkıları da vardır.

Yorum yazın