Sümmani Kimdir

Sümmani Kimdir – Aşık sümmani kimdir

Sümmanî, asıl adı hüseyIn (d. 1860, Sami-kale köyü – ö. 1914/15, Samikale köyü, Narman, Erzurum), koşma ve atışmalarıyla ünlü âşık.

Yaşamı yoksulluk içinde geçti. Çocukluğunda çobanlık yaptı ve küçük yaşta Erzurum’a giderek âşıkların çevresine girdi, saz çalmayı ve şiir söylemeyi öğrendi. Yetişmesinde Âşık Erbabî’nin etkisi oldu. Düşünde gördüğü Bedehşan emirinin kızı Gülperi’ye bade içerek âşık olduğundan, geleneğe göre “badeli âşık” sayıldı. Gülperi’ye olan düşsel aşkı sonradan “Narmanlı Âşık Sümmanî ve Gülperi” adlı halk öyküsüne konu oldu.

Âşık şiiri geleneği içinde, hece ölçüsüyle söylediği koşma ve atışmalarında sevda, doğal güzellikler ve özlem gibi konular ağır basar. Sümmanî’nin ayrıca çeşitli dinsel ve toplumsal olayları konu alan destanları da vardır. Bazı şiirlerinde yabancı sözcüklere yer vermesine karşın, dili genellikle yalındır. Aruz ölçüsünü kullandığı divan ve semailerinde ise, hece ölçüsündeki başarıyı gösterememiştir. Doğu Anadolu’da yaygın olarak okunan âşık havalarından biri de “Sümmanî ağzı” adını taşır.

Sümmanî’nin şiirleri ve yaşamına ilişkin bilgiler, Haşim Nezihi Okay’ın Âşık Sümmanî (1934,yb 1948, 1979), Nesip Yağmur-dereli’nin Aşık Sümmanî (1939), Murat Uraz’ın Narmanlı Âşık Sümmanî (1945) ve Mehmet Kardeş’in Meşhur Saz Şairi Âşık Sümmanî (1963) adlı kitaplarında toplanmıştır. Ayrıca Murat Uraz Âşık Sümmanî ile Gülperi (1941, yb 1981) adlı halk öyküsünü de yayımlamıştır.

Yorum yazın