Süleyman Şah Kimdir

Süleyman Şah Kimdir – Kutalmışoğlu Süleyman Şah Kimdir

Süleyman şah I, tam adı rükneddîn süleyman ŞAH. KUTALMIŞOGLU SÜLEYMANŞAH Olarak da bilinir (ö. 5 Haziran 1086, Ayn Seylem, Halep yakınları, Suriye), Anadolu Selçuklu hükümdarı (1075-86). Anadolu’da Selçuklu fetihlerini batıya yayarak Nikaia’yı (İznik) ele geçirmiş ve Anadolu Selçuklu Devleti’ni kurmuştur.

Babası Kutalmış, Selçukluların atası Selçuk’un torunuydu. Süleymanşah, babasının 1064’te Alp Arslan’la girdiği taht mücadelesinde öldürülmesinden sonra kardeşleriyle birlikte Urfa yakınlarındaki Bire’ye (Birecik) sürüldü. Alp Arslan’ın ölümünden (1072) sonra tahta çıkan Melikşah’ın saltanatının ilk yıllarındaki karışıklıklar sırasında, daha önce Büyük Selçuklulara başkaldırmış olan-Yabgulu Türkmenlerini çevresinde toplayarak Halep’i kuşattı (1074). Büyük Selçuklulara bağlı olan Mirdasi emiri Nasr’ın onu bu girişiminden vazgeçirmesi üzerine Selemiye’ye çekildi. Ardından Antiokheia’yı (Antakya) kuşattı, kentin BizanslI valisini haraca bağladı. Daha sonra Gavele Kalesi’ni ve Konya’yı ele geçirdi. Batıya doğru yürüyüşünü sürdürerek 1075’te Nikaia’yı aldı ve Anadolu Selçuklu Devleti’nin başkenti yaptı.

Bizans’ın iç karışıklıklarından yararlanarak sınırlarını genişleten Süleymanşah, 1078’de kendisini imparator ilan eden BizanslI komutan Nikephoros Botaneiates’e destek sağladı; karşılığında da Batı Anadolu topraklarını aldı. Onun Anadolu’da güçlenmesinden tedirgin olan Melikşah’ın gönderdiği kuvvetler karşısında da durumunu korudu. 1081’de, yeni tahta çıkmış olan Bizans imparatoru I. Aleksios’la bir antlaşma yaparak ona Anadolu Selçuklu Devleti’ nin varlığını kabul ettirdi. Bu arada “melik” unvanını aldı; bu unvanı daha sonra Abbasi halifesi de onayladı.

Süleymanşah Bizans’la yaptığı antlaşmadan sonra Anadolu’nun güneyindeki Ermeni prenslikleri üzerine sefere çıktı. Tarsus, Anazarva, Misis ve Adana’yı ele geçirdi (1082-83). Ardından da Bizans’ın güçlü kalelerinden biri olan Antiokheia’yı aldı (1084). Aynı tarihlerde Büyük Selçuklu kuvvetleri de batıya doğru ilerleyerek el-Cezire ve Doğu Anadolu’yu denetimlerine almışlardı. Anadolu Selçukluları ile Büyük Selçuklular arasındaki çekişme, sonunda bölgede savaşı kaçınılmaz kıldı. Süleymanşah, Büyük Selçuklulara bağlanmış olan Musul hükümdarı Şerefüddevle Müslim’i Haziran 1085’te Halep ile Antiokheia arasındaki Kurzahil’de yenerek Halep’i bir süre kuşatma altında tuttu. Ama Melikşah’ ın kardeşi Tutuş’un komutasındaki kuvvetlere Ayn Seylem’de yenildi. Savaş alanında öldü; bir görüşe göre de tutsak düşeceğini anlayınca intihar etti. Onun ölümünden sonra oğulları İsfahan’da gözetim altında tutuldular. Oğlu I. Kılıç Arslan’ın 1092’de tahta çıkmasına değin Anadolu Selçuklu Devleti’ni Ebu’l-Kasım yönetti.

Yorum yazın