Solon kimdir

Solon kimdirSOLON, atinalı devlet adamı (M.ö. 640’a doğr.-558’e doğr.). Yunanistan’ın Yedi Bil-ge’sinden biri. Orta halli soylu bir ailenin çocuğuydu. Büyük ticaret işlerine girişti, bir süre lonia’da kaldı. Attike’ye dönünce (612) yurttaşlannı, Salamin’i (Salamis) Me-garalılardan almağa teşvik etti, zaferle sonuçlanan bu seferde orduya Solon’un kumanda ettiği sanılır. Solon, dürüstlüğü ve yurtseverliğiyle tanındı; küçük burjuvalar (mesoi, orta sınıf), küçük esnaf, küçük mülk sahipleri kendisini tutuyordu. Zamanın ağır şartlan altında ezilen bu insanlar, onun şiirlerinde açıkladığı programını beğenmişlerdi. Solon bu şiirlerinde, devlet işlerinde adaletin oynaması gereken rolü belirtiyor; zenginlerin küstahlığını, yoksulların yıkıcı isteklerini yeriyordu. Eserinin nereye kadar vardığı bilinmez. Çünkü o-nun yaşadığı çağa ait, kendisinin olmayan birçok akıllıca tedbir, sonradan ona mal edilmiştir. 594-593 veya 592-591’de arkhon olan Solon, sürgünler ve siyasî mahkûmlar için af çıkarttı, aynı zamanda borçlu köylülerin yükünü hafifleten seisakhtheia’ yı (borçlann kalkması) kabul ettirdi. Gerçekten demokratik bir devlet yararına, geleneksel klanın (genos) gücünü azaltan tedbirlere başvurdu: toprakları ele geçirenlere karşı tarlaların bölünmesi usulünü koydu; aile reisinin çocukları üstündeki hayat ve ölüm hakkını, kızmı satma, oğlunu evinden kovma haklannı sınırladı, böylece babanın nüfuzunu azalttı, aylaklardan para cezası alarak ve köy kanunları çıkartarak (kurtların yok edilmesi, çeşmeler yapılması, ağaç dikme ve ev yapma kanunu, tartı ve ölçü reformu bu içte ve dışta bir devalüasyon gibi yararlar sağladı) İktisadî kalkınmayı destekledi. Siyasî alanda yürürlükteki töreleri tamamlayan birçok hüküm koydu, yUksek sınıfları siyasî güçleri ve ödevleriyle muhafaza etti, fakat daha yUksek sınıfa geçmeyi kolaylaştırdı. Hâkimlerin tayininde, işi rastlantıya bırakan kura çekme usulünün etkilerini sınırlandırdı. Thes’leri ekklesia’ya (zenginlerin topraklarında ücretle çalışan çiftçilerle şehirdeki işçiler) kabul etti, bule ve heliaia’yı kurdu. Solon tarafından yapıldığı söylenen reformlar üstüne fazla bilgi yoktur. Çıkardığı çok sayıda kanun Atina’nın kaderini değiştirdi. (L)

Etiketler:

Yorum yazın