Silahdar Ali Paşa

Silahdar Ali Paşa (d. 1667, Sölöz, İznik -ö. 5 Ağustos 1716, Petervaradin), Osmanh sadrazamı (1713-16). Karlofça Antlaşmasıyla (1699) Venediklilere bırakılan Mora’ yı yeniden Osmanlı topraklanna katmıştır. Kethüda Hacı Hüseyin Ağa’nm oğluydu. Enderun’da yetişti. II. Mustafa döneminde (1695-1703) sır kâtipliği yaptı. 1703’ten sonra sırasıyla rikâbdar, çuhadar ve silahdar oldu. 1709’da vezirliğe yükseldi ve III. Ahmed’in beş yaşındaki kızı Fatma Sultan’ la evlendi. Daha sonra ikinci vezirliğe ve rikâb-ı hümayun kaymakamlığına getirildi, yönetimde etkinliği gitgide arttı. Kendisini öldürmek isteyen Hoca İbrahim Paşa’nın idam edilmesi üzerine de sadrazam oldu (1713).

İlk iş olarak Ruslarla bir saldırmazlık antlaşması (24 Haziran 1713) imzaladı. Anadolu ve Rumeli’deki karışıklıkları gidermeye çalıştı; başkaldıran beylerbeylerini sindirdi. OsmanlIlara sığındıktan sonra Dime-toka’da oturan İsveç kralı XII. Karl’ın (Demirbaş Şarl) ülkesine dönmesini sağlayarak Lehistan’la barış imzaladı ve 1714’te Venedik’e savaş açtı. Amacı, Karlofça Antlaşmasınla yitirilen Dalmaçya kıyılarını geri almaktı. Ali Paşa komutasındaki ordu ile Kaptanıderya Canım Hoca Mehmed Paşa’ nın komuta ettiği donanma Mora, Korint-hos ve İsfendil’i ele geçirdi (1715). Bu sırada, Venedik’le ittifak kuran Avusturya da Osmanlılara savaş ilan etti. 1716’da Avusturya cephesine geçen Ali Paşa, Peter-varadin’de Prens Eugen komutasındaki Avusturya ordusu karşısında bozguna uğrayan orduyu yüreklendirmek için öne atıldığı sırada vurularak öldü (bak. Varadin Savaşı).

İstanbul, Sölöz ve Keşan’da cami ve çeşmeler yaptıran Ali Paşa, şiir ve astronomiye ilgi duymuş, değerli bir kitap koleksiyonu oluşturmuştur.

Yorum yazın