Şemsettin Günaltay Kimdir – Hayatı ve Eserleri

Şemsettin Günaltay Kimdir – Hayatı ve Eserleri Hakkında Bilgiler

Şemsettin Günaltay ,türk bilim ve siyaset adamı, Türkiye cumhuriyetinin 14. başbakanı (Erzincan, Kemaliye 1883 – İstanbul 1961). Müderris İbrahim Edhein Efendinin oğlu. Vefa idadisini, Dârülmuallimini Âliye’yi, Lozan üniversitesinin Tabiiyat bölümünü bitirdi. Kıbrıs* Midilli idadileri ile Gelenbevi ve İzmir liselerinde müdürlük yaptı. İstanbul Dârülfünunu Edebiyat fakültesi Türk tarihi ve İslâm kavimleri tarihi müderrisi oldu (1914); aynı yıl llâhiyat fakültesinin başına getirildi ve burada İslâm dini derslerini de okuttu.
Günaltay’m siyasî hayatı 1915’te Ertuğrul sancağından Bilecik mebusu seçilmesiyle başladı; Meclisi Mebusan’m dağılışına kadar bu görevi devam etti. İstanbul belediye başkan vekili oldu ve Anadolu ve Rumeli Müdafaayı Hukuk cemiyetinin İstanbul teşkilâtında görev aldı (1920).
Günaltay’m ‘ siyasî hayatinin ikinci devresini 1923’te Sivas’tan Büyük Millet meclisi ü- yeliğine seçilmesi teşkil etti. Bu görev her seçimde yenilenmek suretiyle 1954’e kadar sürdü. Bu arada mensubu biilunduğu C.H.P.’- de parti meclisi üyeliğine seçildi ve tek partili dönemin son devresinde başbakan oldu (1949). Başbakanlık devresinin en önemli icraatını çök partili devrenin ikinci seçim kanununu hazırlatması teşkil etti. 1950 Seçimlerinde C.H.P. Erzincan milletvekili olarak parlamentoya döndü ve teşriî hayatının ikinci dönemi 1954 seçimlerini kaybetmesiyle
sona erdi.
1960’ta Temsilciler meclisine seçilen Günaltay, 1961’de C.H.P. İstanbul senatörü olarak tekrar parlamentoya girdi; aynı yıl kanserden öldü.

Eserleri
Maziden Âtiye (1913); Zulmetten Nura (1917); Hurafattan Hakikate (1917);
Tarih-i Edyan (1922); İslâm Tarihi (1922- 1925); tslâmda Tarih ve Müverrihler (1923- 1925); İslâm Dini Tarihi (1924); Mufassal Türk Tarihi (1928-1933, 5 c); Uzak Şark Tarihi (1937); Eski Suriye ve İbraniler Tarihi (1937); Yakın Şark Tarihi (1937-1951, I. ve
4. c); Türk Tarihinin İlk Devirleri (1937); İran Tarihi (1948); Terslerden Romalılara Kadar Selevkoslar, Nebatiler, Galatlar, Bi- tinya ve Bergama Krallıkları (1951); Hürriyet Mücadelesi (1958).
Günaltay, 1931’de seçildiği Türk Tarih kurumu üyeliğini sonuna kadar muhafaza etti.

Yorum yazın