RUDOLF I VON HABSBURG

RUDOLF I VON HABSBURG (Limburg 1218-Speyer 1291). Romalıların kralı (1273 -1291). Babasından miras yoluyle Yukarı Alsace landgraflığını ve Alman lsviçresi’nde birçok mülk elde etti (1239). Gertrude von Hohenberg ile evlenerek (1245), amcası Hartmann von Kyburg’dan kalan mirasla (1264), Friedrich II ve Konrad V davalarına sadakatle hizmet etti, bunlar tarafından cömertçe mükâfatlandırılarak servetini arttırdı. Papa Gregorius X’a güvenerek, Rudolf’-un gücünden de, soyluluğundan da çekinmeyen alman prensleri, imparatorluk topraklarını izinsiz elden çıkarmayacağına yemin ettirdikten sonra Rudolf’u imparator seçtiler; Rudolf’un Aachen’da taç giymesiyle (24 ekim) Büyük Fetret devri son buldu.

Rudolf I, Hohenstaufen’ların maceralı İtalya siyasetini terk etti ve Sicilya’daki haklarından da vaz geçerek kendisini tamamıy-le Almanya’ya verdi. Çok dindar olan kral, Vatikan ile iyi ilişkiler kurdu, Romagna üstündeki bütün imparatorluk haklarını Nicolaus IV’e bıraktı, fakat, söz verdiği halde haçlı seferine katılmadığı gibi Roma’ya giderek papanın elinden taç giymeğe de yanaşmadı. Paraca sıkıntıya düştüğü için, birçok alman fief’ini (Avusturya, Styria, 1254) gasbeden, miras yoluyle Carinthia ve Cami-ola’yı alan (1269) ve kendisinin imparator seçilmesine karşı çıkan Bohemya kralı Ot-tokar II Premysl’e saldırarak topraklarına elkoydu. Prenslerin desteğiyle (Nürnberg diyeti, 1274) Ottokar II’nin seçicilik hakkını Bavyera’ya devretti (1275), Babenberg’lerin mirasını elinden aldı ve onu Bohemya’yı imparatorluğun fief’i haline getirmeğe zorladı (1276). Ottokar II ayaklandı, fakat Marchfeld bölgesindeki Dürnkrut’ta yenildi ve öldürüldü. Bu parlak zafer Rudolf’a beş yıl boyunca Moravya yönetimini sağladı. Gene bu zaferle Rudolf I, Ottokar’ın mirasçısını Avusturya, Styria ve Carniola’dan kovdu, buraları oğulları Albrecht I ile Rudolf H’ye verdi; ayrıca Carinthia’yı da müttefiki Tirol kontu Meinhard’a bıraktı (1282). Kazandığı itibardan yararlanarak Almanya’daki yağmacı baronlarla savaştı, Bourgogne kontu Otto’ya metbuluğunu kabul ettirdi (1288), haksız vergiler alan senyörlerin topraklarına elkoyarak mâliyeyi düzene soktu. Fakat bu siyaset prenslerin hoşuna gitmedi, bu yüzden oğlu Albrecht’i «Romalılar kralı» seçmediler (1291). Bundan sonra Rudolf, imparatorluk otoritesini yeniden kurmayı başaramadı, fakat Habsburglar iktidarının da temelini atmış oldu. (L)

Yorum yazın