Richard Cobden Kimdir

Richard Cobden Kimdir

Richard Cobden (1804-1865)

Liberalizm tarihinin büyük adlarından biridir. Serbest mübadele ilkelerini 1776’da iktisadi doktrinlerin gönderinde dalgalandıran, Adarn Smith dir. Robert Peel, İngiltere’nin dış ticaret politikasını liberalizmin rotasına sokan başbakandır. Richard Cobden ise, Manchester Okuluya da Manchester Sistemi denilen liberal dış ticaret akımını hedefine eriştiren ünlü politikacıdır. Fakir bir ailenin çocuğudur. İyi bir öğrenim görmemiştir. Erken yaşta iş hayatına atılmıştır. Ticaret ve sanayi girişimlerinde başarılı olmuş ve daha sonra politika kampanyalarında harcayacağı büyük bir servet biriktirmiştir. 1833-1839 arasında Fransa’ya, Almanya’ya, Türkiye’ye, Rusya’ ya, Amerika’ya ve İsviçre’ye giderek bu ülkelerin siyasi ve iktisadi durumlarını incelemiştir. Okuyarak ve gezilerinde öğrendiklerini değerlendirerek kültürünü zenginleştirmiştir.

1841 de milletvekilliğine seçilmiştir. İktidarda bulunan Muhafazakâr Parti lideri Robert Peel, tahıl ithalâtından alınan vergileri sürdürmek kararındaydı. Cobden ile Peel arasında, beş yıl boyunca, şiddetli kürsü düelloları yapılmıştır. Robert Peel, Cobden m eleştirilerini yanıtlamakta ve kamuoyunun baskısına dayanmakta giderek artan bir zorluk çekmiştir. Ve 1846’da Cobdenin hakir olduğunu kabul ederek tahıldan alınan ithalât vergisini kaldırmış, az sonra da parlamentoda düşürülmüştür.

Cobden, fikirlerini yaymaya iktidara geçmekten daha fazla önem vermiştir. John Russell ve Palmerston kabinelerine girmeyi reddetmiştir. Uluslararası politikada en büyük başarısı, kişisel inisiyatifiyle Üçüncü Napoleon’u serbest mübadele doktirinine kazanması ve “Cobden Antlaşmaları ”nın iki ülke arasında imzalanmastm sağlamasıdır. “En ziyade mazharı müsaade kaydı” Cobden’in buluşudur ve tarihte ilk kez “Cobden Antlaşmalarında kullanılmıştır.

Cobden, İngiltere’de uygulanan sanayi kanunlarına karşı çıkıyordu. Sendikacılıktan da hoşlanmazdı. İşçi sınıfının çektiği sıkıntıları bir isyan duygusuyla karşılardı. Bir nutkunda, işçilerden söz ederken, “Bunlar kendilerini sömürenlere karşı mücadele açacak bir Spartacus de mi çıkartamıyorlar?’’ diye haykırmıştı. İşçi sınıfının sanayi kanunlarından ve öbür baskılardan kurtarıldığı takdirde haklarını savunabileceğini söylemiştir.

Avrupa’da Ortak pazar ya da Ekonomik topluluk kurulması fikrini savunmuştur. Amerika’nın politik rejimini ve iktisadi kaynaklarını inceledikten sonra bu ülkenin ilerde Avrupa’ya geride bırakabileceğini söylemiştir. Uluslararası anlaşmazlıkları hakeme başvurarak çözümlemekteki yararları açıklamıştır. Silahsızlanma konusunda, büyük devletlerin aralarında toplanarak anlaşmaya varmalarını önermiştir. İngiltere’nin kuvvetler dengesini korumak için

Osmanlı Devleti ni Rus empeıyalizmine karşı korumasına karşı çıkmıştır. İngiltere’nin uzun dönemde Rusya ile ticaret ilişkileri ve dostluk kurmasından daha büyük yararlar sağlayacağını ileri sürmüştür.

Yorum yazın