Resneli Niyazi Bey

Resneli Niyazi Bey (Kahramanı Hürriyet diye de anılır), İkinci Meşrutiyetin ilânını hazırlayan türk subaylarından (Resne 1873-Avlonya 1913). Resne ileri gelenlerinden Abdullah Ağanın oğlu. Manastır Askerî idadîsi ve Harbiye’yi bitirdi (18%), orduya katılışından bir yıl sonra Yunan savaşı başladı (1897). Mülâzımı sani (teğmen) rütbesiyle görev aldığı savaşın başlangıcında ordunun geri çekilişini durduran ve onu canlandıranların içindeydi. Gösterdiği yararlıklardan dolayı özel olarak mülâzımı evvelliğe (üsteğmen) yükseltildi. Balkanlar’daki sırp ve bulgar komitacılarının ihtilâl hareketleri başlayınca onların üstüne gönderildi. Komitacıları dağıtmakla ün kazandı. Sonra İttihat ve Terakki’ye girerek, bu teşkilâtın liderlerinden oldu. Meşrutiyetin ilân edilmesi için İttihat ve Terakki’ye bir yazı yazarak Resne’den dağa çıkacağını bildirdi. Merkezi Umumî’nin onayını alan Niyazi Bey 200 fedaisiyle dağa çıktı (3 temmuz 1908). Onun dağa çıkışı İngiltere, Fransa, Rusya ve öteki avrupa ülkelerinde geniş yankılar uyandırdı. Abdülhamid II, İttihat ve Terakki teşkilâtına boyun eğerek 23 Temmuz 1908’de meşrutiyeti ilân etmek zorunda kaldı. Yeni hükümet, Niyazi Beyi ve Enver Beyi «Kahramanı Hürriyet» ilân etti. İstanbul’da 31 Mart ayaklanması başladığı sırada Niyazi Bey yanma aldığı fedaî müfrezelerle Hareket ordusuna katıldı. Ayaklanma bastırıldıktan sonra ordudan ayrılarak Resne’ye çekildi; orada şehrin imarı ve eğitim işleriyle uğraştı. Balkan savaşı çıkınca yine yanma topladığı gönüllü birliklerle Cavid Paşa ordusuna katılarak ön saflarda döğüştü. İskelede vapur beklerken bilinmeyen bir teşkilâtın üyeleri tarafından arkasından vurularak öldürüldü. Hatıraları Hatırat-ı Niyazi (İstanbul, 1910) adiyle basıldı. (M)

Yorum yazın